Ga direct naar
Vergoeding van de benzodiazepinen per 1 januari 2009 uit de basisverzekering
Het Ministerie van VWS heeft besloten om per 1 januari 2009 de vergoeding van zowel kort- als langdurig gebruik van slaap- en kalmeringsmiddelen vanuit de basisverzekering te laten vervallen. Deze politieke keuze heeft consequenties voor de huisarts. Het leidt tot extra werkzaamheden en tijdsbesteding. De huisarts krijgt namelijk ongevraagd de taak de gevolgen van de maatregel uit te leggen aan de patiënt. Bovendien geeft het schrijven van artsenverklaringen bij uitgifte van benzodiazepines de huisarts een extra administratieve rol in de relatie tussen patiënt en zorgverzekeraar. In dit bericht vindt u achtergrondinformatie en adviezen hoe u als huisarts kan omgaan met de op hand zijnde maatregel.
De vergoedingsmaatregel
De belangrijkste argumenten van VWS voor het nemen van deze maatregel zijn:
- het volksgezondheidsbelang: terugdringen en voorkómen van het chronisch gebruik (waarbij de benzodiazepinen hun werking verliezen);
- de verslavende werking van deze medicijnen;
- het beperken van de kosten die het ongewenst chronisch gebruik met zich meebrengt.
De maatregel betreft de orale benzodiazepinen, inclusief zolpidem en zopiclon. (De parenterale toedieningsvormen zullen wel vergoed worden).
De vergoeding vanuit de basisverzekering blijft alleen gehandhaafd voor personen die benzodiazepinen moeten gebruiken omdat er geen goed alternatief bestaat. Het gaat om de volgende vier indicaties:
- onderhoudsbehandeling bij epilepsie of behandeling van een epileptisch insult;
- behandeling van angststoornissen, waarbij therapie met ten minste twee antidepressiva conform de geldende richtlijnen heeft gefaald;
- behandeling bij meervoudige psychiatrische problematiek, waarbij behandeling met hoge doses benzodiazepinen noodzakelijk is;
- palliatieve sedatie bij terminale zorg.
Om voor deze indicatie de benzodiazepines voor de patient vergoed te krijgen dient u op de receptregel in de vrije tekst de code B2 in te vullen. Het invullen van een artsenverklaring, zoals eerder gesuggereerd is dan niet nodig.
De NHG-Standaard
De NHG-Standaard Slaapproblemen en slaapmiddelen adviseert het volgende: als de huisarts voorlichting en maatregelen gericht op slaapbevorderend gedrag consequent doorvoert, zijn hypnotica slechts incidenteel nodig: bij acute psychosociale problemen, bij passagère verstoring van het dag/nacht-ritme, zoals bij een jet lag, en bij chronische somatische aandoeningen met aanhoudende klachten ondanks specifieke therapie.
De NHG-Standaarden adviseren om benzodiazepinen niet langdurig te gebruiken. Dit houdt in: niet langer dan twee weken bij slaapstoornissen en niet langer dan twee maanden bij angststoornissen. Wanneer benzodiazepinen langer worden gebruikt, wegen de voordelen niet meer op tegen de nadelen.
Nadelen van het gebruik van benzodiazepinen zijn bijvoorbeeld: spierverslapping en coördinatiestoornissen, waardoor vooral ouderen een grotere kans hebben op vallen en het krijgen van heupfracturen; concentratieproblemen en sufheid, waardoor de rijvaardigheid negatief wordt beïnvloed en de kans op een verkeersongeval toeneemt; geheugenstoornissen; gewenning en afhankelijkheid, waardoor de werkzaamheid afneemt en verslaving ontstaat.
Advies aan de huisarts
Het is gewenst om patiënten met langdurig gebruik van benzodiazepinen tijdig over de vergoedingsmaatregel te informeren. Dit kan bijvoorbeeld gebeuren wanneer zij een herhaalrecept aanvragen. Ook kunt u met de apotheker een afspraak maken dat zij een voorlichtingsfolder uitgeven. Deze patiënten zullen namelijk een keuze moeten maken tussen doorgaan en na 1 januari 2009 zelf betalen of stoppen met benzodiazepinen. Patiënten die doorgaan met gebruik zal het ongeveer 12-16 euro per maand gaan kosten. Conform de NHG-Standaard is het in het algemeen beter om het gebruik te stoppen. Het advies is om dit te doen in overleg met de huisarts; deze kan adviseren over de manier waarop gestopt kan worden. Bij de voorlichting kunnen de NHG-Patiëntenbrieven worden gebruikt: Kalmerings- en slaapmiddelen: Benzodiazepines, Slaapproblemen algemeen, Wel of geen slaapmiddelen en Stoppen met slaapmiddelen.
Eind 2008 zal het NHG een project initiëren over slaapproblematiek bij ouderen.
Patiëntenbrieven
Kalmerings- en slaapmiddelen: Benzodiazepines
Slaapproblemen algemeen
Wel of geen slaapmiddelen
Stoppen met slaapmiddelen
