Jan van Esprijs 2008
Dit jaar is er gekozen voor een vernieuwde opzet bij het toekennen van de Jan van Esprijs. Voorheen werd de prijs toegekend aan die huisarts in opleiding (AIOS) die de beste scriptie vervaardigd had. Deze scriptie werd gemaakt in het kader van de wetenschappelijke stage in het laatste jaar van de opleiding.
Daar er steeds minder scripties gemaakt worden door AIOS`s en meer CAT`s (Critically Appraised Topics) is er dit jaar voor gekozen om de prijs toe te kennen voor het maken van een CAT. Een CAT is een korte literatuurstudie met als doel een antwoord te krijgen op een praktische vraag waarmee je, wetenschappelijk onderbouwd, een bepaald beleid kunt volgen. Een CAT omvat minimaal de volgende onderdelen: klinische vraag, PICO, methodiek, opbrengst literatuur, conclusie en aanbeveling voor de praktijk.
Alle 8 huisartseninstituten mogen maximaal 2 CAT`s insturen, die door de staf van het instituut als `zeer goed` zijn beoordeeld. Dit jaar waren er acht inzendingen en daaruit heeft de jury de beste vier CATs geselecteerd. De AIOS`s die deze 4 CAT`s hebben gemaakt hebben de gelegenheid gekregen hun CAT te presenteren op de NHG-Wetenschapsdag op 15 mei 2008. De overigen kregen de gelegenheid hun CAT als poster te presenteren. De jury heeft op de Wetenschapsdag, mede aan de hand van hoe de AIOS`s hun CAT presenteerden, de maker van de beste CAT beloond met de Jan van Esprijs 2008.
De volgde vier CATs zijn gepresenteerd:
1. Behandeling van perifere facialisparese: Het nut van prednisolon en/of aciclovir
2. Behandeling van acute jicht, kristalhelder?
3. Bells palsy; wel of niet behandelen?
4. Is methylfenidaat effectief bij depressieve klachten bij terminale patienten?
De jury vond de gepresenteerde CATs van hoge kwaliteit. De klinische vraagstelling was huisartsgeneeskundig relevant en de presentaties waren goed.
In het algemeen viel op dat er met name gezocht is via Pub, deze zoekactie levert vaak veel artikelen op en daarmee een hoop werk. Gezien de definitie van de CAT zou beter gezocht kunnen worden op andere plaatsen met meer reviews, waarbij dus al meer voorwerk is gedaan, om sneller een antwoord te vinden op een praktische vraag. Sommige instituten stellen als voorwaarde aan de AIOS dat ze geen reviews mogen gebruiken, maar dat levert dus extra werk op.
Alle vier de CATs hadden als conclusie dat er meer onderzoek gedaan moest worden om beter onderbouwde antwoorden te krijgen.
Dit jaar mocht ook het publiek aanwezig bij de CAT-presentaties, een oordeel geven over de gepresenteerde CAT`s. Uit deze beoordelingen kwam naar voren dat het publiek een sterke voorkeur had voor de presentator uit het opleidingsinstituut waar men zelf vandaan kwam. De jury heeft dus uiteindelijk zelf een keuze gemaakt, los van het publieksoordeel.
Uiteindelijk heeft de jury de prijs toegekend aan Margreet van Gils voor het maken en presenteren van de CAT met als titel: Is methylfenidaat effectief bij depressieve klachten bij terminale patiënten?.
Zij koos voor dit onderwerp omdat zij in de praktijk zag dat methylfenidaat werd gebruikt als behandeling bij een depressieve, terminale patiënte en vroeg zich af of hier een wetenschappelijke onderbouwing voor was. Het bleek dat er weinig onderzoek naar gedaan was, er waren geen reviews ter beschikking. Zelf heeft zij alle artikelen die ze wel vond, goed en gestructureerd geïnterpreteerd en hiervan een heldere samenvatting in de CAT gegeven. De presentatie vond de jury van goede kwaliteit.
De conclusie van haar CAT luidt: `De bestaande onderzoeken doen vermoeden dat methylfenidaat effectief is bij depressieve klachten bij chronische aandoeningen en dat het effect snel optreedt. Dat laatste is vooral bij terminale patiënten van belang. Er is echter meer onderzoek nodig om hier duidelijke uitspraken over te kunnen doen. Voor de praktijk is mijn advies terughoudend te zijn met het voorschrijven van methylfenidaat bij depressieve klachten en het slechts te gebruiken wanneer men niet uitkomt met de reguliere middelen.`
De jury is tevreden over deze vernieuwde vorm van de Jan van Esprijs en ze hoopt het komende jaar nog meer inzendingen te mogen ontvangen.
Alex Tempelman, voorzitter Jan van Esprijs 2008.
