NHGdoc!
De aanschaf van een spirometer
Aanschaf van een diagnostische spirometer
De keuze voor een bepaalde spirometer berust doorgaans op een aantal overwegingen, bijvoorbeeld de aanschafprijs, gebruiksvriendelijkheid en de beschikbaarheid van een koppeling tussen spirometer en huisartsinformatiesysteem. In het Product overzicht spirometers zijn de belangrijkste kenmerken van alle in Nederland verkrijgbare diagnostische spirometers aangegeven. Met ‘diagnostisch’ wordt bedoeld dat het met de spirometer mogelijk is om longfunctiediagnostiek te verrichten zoals de NHG-Standaarden voor COPD en astma die aanbevelen. Het overzicht is gebaseerd op informatie die van de leveranciers is ontvangen.
Lees naast de informatie die in het overzicht is weergegeven ook de algemene informatie over spirometers.
N.B.: De NHG-Standaard COPD geeft ten aanzien van de diagnostiek aan dat de FEV1, de FVC en een flow-volumecurve moeten worden bepaald. De handspirometers geven geen flow-volumecurve en zijn daarom ongeschikt voor de diagnostiek van COPD.
Het oorspronkelijke overzicht van de website dateert uit oktober 2007. Sindsdien zijn er diverse meters uitgekomen (o.a. van de firma's RDSM uit Belgie en APC Cardiovascular Nederland). Er is een update van het productoverzicht spirometers gedaan in 8-2010.
Vragen over dit overzicht kunt u richten aan cahagsecretariaat@nhg.org
Algemene informatie
Meetprestaties
Van een aantal spirometers uit het overzicht is de accuraatheid en precisie van de metingen onderzocht. Het betreft de Spirobank, de MicroLoop, de SpiroPro, de SpiroPerfect en de Vitalograph pneumotrac. De uitkomsten kunt u nalezen in een artikel in Chest (Liistro, 2006) Technical and Functional Assessment of 10 Office Spirometers. De SpiroPerfect is in het artikel terug te vinden onder de naam SpiroStar.
PC-spirometers
De groep PC-spirometers kunnen alleen gebruikt worden in combinatie met een PC.
Nauwkeurigheid en normen
Voor spirometrie gelden twee soorten normen: normen waar de meter zelf aan moet voldoen (d.w.z. accuraatheid en precisie) en normen waaraan metingen bij patiënten moeten voldoen (d.w.z. accepteerbaarheid en reproduceerbaarheid). Een gedetailleerde beschrijving van deze normen voor spirometers en de uitvoeringen van de metingen zijn vastgelegd in een recente internationale richtlijn (Miller et al., 2005)
Meetwaarden en grafieken
De belangrijkste meetwaarden bij de diagnostiek en controle van COPD en astma zijn de FEV1 (‘forced expiratory volume in one second, ook wel ‘éénsecondewaarde’), FVC (‘forced vital capacity’) en het quotiënt van de beide waarden, de FEV1/FVC ratio. Voor het bepalen van alléén de PEF (‘peak expiratory flow’, ook wel ‘piekstroom’) is niet per se een spirometer nodig; een eenvoudige piekstroommeter voldoet. De meeste spirometers kunnen naast de bovengenoemde (vele) andere longfunctiewaarden weergeven, zoals de FEF50% (FEF: forced expiratory flow als nog 50% van de FVC uitgeblazen moet worden), de FEF25-75% (forced expiratory flow in het traject waarin 25 tot 75% van de FVC is uitgeblazen), etc. Hoewel deze meetwaarden wel inzicht kunnen geven in nuances van eventuele longfunctieafwijkingen, zal men hier in de huisartspraktijk doorgaans weinig behoefte aan hebben, zeker als de spirometer ook een flow-volume curve toont.
Disposables en accessoires
Accessoires vormen zelden een doorslaggevend instrument voor aanschaf van een bepaald merk of type spirometer Aandachtspunten hierbij zijn de kosten van mondstukken/filters en de noodzaak om bij de spirometer ook softwarelicentie(s) of een ijkspuit aan te moeten schaffen.
Bedieningsgemak
Het bedieningsgemak is een belangrijk maar moeilijk te definiëren criterium voor de keuze voor een bepaalde spirometer. Bedieningsgemak heeft onder andere te maken met lay-out en ergonomie van bedieningsknoppen, grootte van de display en de kwaliteit en compleetheid van de (liefst Nederlandstalige) gebruiksaanwijzing.
Nazorg door leverancier
Ondersteuning van de kant van de leverancier is eveneens een moeilijk te bepalen, maar relevant keuzecriterium. Het uitbesteden van het instellen van de spirometer en/of installatie van eventuele spirometriesoftware kan veel tijd besparen. Sommige leveranciers nemen met de praktijkmedewerkers de bediening van de spirometer door of bieden – meestal tegen betaling – trainingsprogramma’s aan. Ook bieden leveranciers onderhoudscontracten aan, waar de kwaliteitscontrole van de spirometer onderdeel van kan uitmaken.
