Actueel dossier
NHGdoc!
FAQ PreventieConsult
1. Algemene informatie
- Wat is het PreventieConsult?
- Wie zijn de initiatiefnemers van het PreventieConsult?
- Waarom investeren Hartstichting, Nierstichting en Diabetes Fonds in het PreventieConsult?
- Waarom is het PreventieConsult nodig?
- Voor wie is het PreventieConsult bedoeld?
- Waarom weer een nieuwe risicotest?
- Wat is de toegevoegde waarde van het PreventieConsult?
- Wanneer en hoe wordt het PreventieConsult geïmplementeerd?
2. De inhoud van het PreventieConsult
3. Het PreventieConsult in de praktijk
- Wat hebt u als huisarts nodig om te kunnen beginnen?
- Hoe worden mensen geïnformeerd over het PreventieConsult en door wie?
- Hoe worden mensen doorverwezen voor leefstijladvisering?
- Ontvangen huisartsen een vergoeding voor het PreventieConsult?
1. Algemene informatie
Wat is het PreventieConsult?
Het PreventieConsult omvat vooralsnog alleen de module Cardiometabool risico en is een pakket aan activiteiten voor eerstelijns zorgprofessionals om het risico op hart- en vaatziekten, diabetes en chronische nierschade beter in kaart te brengen bij mensen vanaf 45 jaar. Het ondersteunt bij het adviseren over passende leefstijladviezen en doorverwijzen naar begeleiding en/ of behandeling. De huisarts werkt hierin samen met zorgprofessionals en instanties ‘aan de voordeur’, zoals praktijk- en wijkverpleegkundigen, bedrijfsartsen en GGD. Maar ook wordt samenwerking gestimuleerd met andere partijen, zoals thuiszorg, diëtisten, fysiotherapeuten en gemeenten. Denk hierbij aan stoppen met roken cursussen, beweeg- en leefstijlprogramma’s en voedingsadviezen. Ingezet wordt op een brede samenwerking om daar waar nodig direct in te kunnen grijpen. Het PreventieConsult is gebaseerd op de NHG-Standaard ‘Het PreventieConsult module Cardiometaboo risicol’ die in maart 2011 is gepubliceerd in Huisarts & Wetenschap.
Terug naar bovenWie zijn de initiatiefnemers van het PreventieConsult?
Het PreventieConsult is een initiatief van de beroepsverenigingen voor huisartsen (NHG, LHV), bedrijfsartsen (NVAB) en de gezondheidsfondsen van LekkerLangLeven: Nederlandse Hartstichting, Nierstichting Nederland en Diabetes Fonds.
Waarom investeren Hartstichting, Nierstichting en Diabetes Fonds in het PreventieConsult?
De Hartstichting, Nierstichting en het Diabetes Fonds delen de ambitie om de vroege opsporing en preventie van hart- en vaatziekten, chronische nierschade en diabetes in Nederland geïntegreerd aan te pakken en structureel te verankeren in het zorgaanbod, bij voorkeur binnen de eerste lijn. Om dat te bereiken werken ze samen binnen het preventieprogramma LekkerLangLeven. Een logische samenwerking, omdat deze chronische ziekten vaak in combinatie voorkomen en dezelfde risicofactoren een rol spelen bij het ontstaan ervan. Het PreventieConsult – verankerd in de eerste lijn - past naadloos bij de gezamenlijke ambitie van de fondsen. Door de risicoschatting binnen het PreventieConsult te koppelen aan een leefstijladvies op maat zien de fondsen grote mogelijkheden tot effectieve preventie. Zie www.lekkerlangleven.nl voor meer informatie over het programma LekkerLangLeven.
Waarom is het PreventieConsult nodig?
De Nederlandse bevolking wordt ongezonder. Er is een toename van chronische aandoeningen bij mannen en vrouwen onder andere als gevolg van een steeds ongezondere leefstijl (roken, overgewicht, te weinig bewegen). Als deze lijn zich voortzet zullen Nederlanders steeds meer jaren in ongezondheid doorbrengen, wat de kwaliteit van leven en de kosten van de zorg nadelig beïnvloedt. Om deze trend te kunnen keren is het nodig dat de focus meer komt te liggen op het bevorderen van gezond gedrag ter voorkoming van aandoeningen. Een betere opsporing, begeleiding en behandeling van mensen met een verhoogd risico is hard nodig.
Daarnaast zien we dat de kwaliteit van het aanbod aan gezondheidstests veel te wensen over laat.
De beroepsorganisaties NHG, LHV, NVAB en de drie gezondheidsfondsen Hartstichting, Nierstichting en Diabetes Fonds hebben daarom de krachten gebundeld. Gezamenlijk willen de partijen met een wetenschappelijk onderbouwd preventief aanbod komen voor de reguliere eerstelijnszorg. Hiermee beogen we preventie laagdrempelig en stevig in de reguliere zorg te verankeren en daarmee de consument een betrouwbaar aanbod te doen.
Voor wie is het PreventieConsult bedoeld?
Het PreventieConsult is een methode voor zorgverleners in de eerstelijn om mensen met een risico op diabetes, hart- en vaatziekten of nierschade actief op te sporen én adequaat door te verwijzen naar passende leefstijladviezen/begeleiding/behandeling. Het is bedoeld voor mensen vanaf 45 jaar.
De test is gevalideerd voor mensen vanaf 30 jaar, maar wordt alleen actief aangeboden aan mensen vanaf 45 jaar. Personen van 30 – 45 jaar vallen per definitie buiten de score van verhoogd risico.
Voor mensen jonger dan 45 jaar is de leefstijltest geschikt. Deze komt eind april beschikbaar.
Waarom weer een nieuwe risicotest?
De risicotest die binnen het PreventieConsult wordt gebruikt is de enige wetenschappelijk gevalideerde risicotest voor de opsporing en preventie van hart- en vaatziekten, diabetes én chronische nierschade. Met het PreventieConsult bieden we mensen een betrouwbaar alternatief voor de vele, vaak commerciële gezondheidstesten die momenteel worden aangeboden. Bovendien krijgen alle mensen met een risico(factor) een passend vervolgaanbod via leefstijladvies op maat en/of behandeling in de eerste lijn. Daarmee is de follow-up structureel geregeld, wat bij de meeste andere gezondheidschecks niet zo is.
Wat is de toegevoegde waarde van het PreventieConsult?
Er gebeurt al veel op het gebied van preventie. Er is echter nog geen sprake van het systematisch en structureel opsporen van mensen met risico op hart- en vaatziekten, diabetes of nierschade. De toegevoegde waarde van het PreventieConsult ligt in de wetenschappelijke onderbouwing - zoals vastgelegd in de NHG-Standaard ‘Het PreventieConsult module Cardiometabool risico’ – en in het feit dat het de eerste gezondheidscheck is voor de combinatie van deze ziekten. Bij het PreventieConsult krijgen bovendien alle mensen met een risico(factor) een passend vervolgaanbod via leefstijladvies op maat en/of behandeling in de eerste lijn. Uniek aan het PreventieConsult is dat het ontwikkeld en ondersteund wordt door de landelijke beroepsorganisaties van huisartsen en bedrijfsartsen en door drie vooraanstaande gezondheidsfondsen: de Hartstichting, het Diabetes Fonds en de Nierstichting.
Wanneer en hoe wordt het PreventieConsult geïmplementeerd?
Het PreventieConsult zal gefaseerd worden geïmplementeerd binnen de eerste lijn. De NHG-Standaard ‘Het PreventieConsult module Cardiometabool risico’ is in maart 2011 gepubliceerd in Huisarts & Wetenschap. Vanaf april 2011 kunnen huisartsen binnen hun praktijk patiënten uitnodigen om de vragenlijst van het PreventieConsult in te vullen en actie te nemen op de uitkomst. Het is daarbij belangrijk dat de huisarts vooraf ‘de achterdeur’ goed regelt, zodat goed kan worden doorverwezen.
Ook kunnen andere partijen deze rol oppakken, zoals bedrijfsartsen, GGD, thuiszorg, verzekeraars en Consultatiebureaus voor Ouderen. Daarvoor kunnen zij in gesprek gaan met de huisartspraktijk(en) ter plaatse en de regionale zorgverzekeraar.
2. De inhoud van het PreventieConsult
Hoe werkt het PreventieConsult?
Het PreventieConsult bestaat uit een beknopte, wetenschappelijk onderbouwde (online) vragenlijst (risicotest), waarmee mensen een eerste inschatting krijgen van hun risico op hart- en vaatziekten, diabetes of nierschade. Het is daarbij belangrijk dat de huisarts vooraf ‘de achterdeur’ goed regelt, zodat goed kan worden doorverwezen. Mensen met een licht verhoogd risico – bijvoorbeeld vanwege specifieke risicofactoren - ontvangen een leefstijladvies op maat. Mensen met een verhoogd risico krijgen het advies om een afspraak te maken met de huisarts of bedrijfsarts voor een consult. De huisarts doet dan aanvullend onderzoek, geeft passende leefstijladviezen en start indien nodig behandeling volgens bestaande richtlijnen en zorgstandaarden. Eventueel wordt doorverwezen naar andere zorgverleners en instanties.
Wat gebeurt er met de mensen met een verhoogd risico?
Mensen met een verhoogd risico krijgen het advies een afspraak te maken met de huisarts of bedrijfsarts. Daar volgen twee consulten:
Consult 1:
In het eerste consult wordt – bijvoorbeeld door de POH, huisarts of bedrijfsarts - het risico in kaart gebracht en besproken. Dit gebeurt aan de hand van de door de patiënt ingevulde risicotest en non-invasieve metingen (o.a. middelomtrek, bloeddruk) die ter plekke worden uitgevoerd. Als blijkt dat de patiënt inderdaad een verhoogd risico heeft, dan krijgt hij/zij een verwijsbrief mee voor het laboratorium.
Consult 2:
Tijdens het tweede consult stelt de arts het risicoprofiel op en bespreekt dat met de patiënt. Daar waar relevant krijgt de patiënt een leefstijladvies op maat - al dan niet met doorverwijzing naar andere professionals of organisaties - en start de arts de behandeling volgens bestaande richtlijnen en zorgstandaarden.
3. Het PreventieConsult in de praktijk
Wat hebt u als huisarts nodig om te kunnen beginnen?
1. De PraktijkWijzer
2. Afspraken met de (preferentie) regionale zorgverzekeraar
Ad.1 De PraktijkWijzer leidt u stapsgewijs door het proces van opzetten en uitvoeren van het PreventieConsult in uw eigen praktijk. De PraktijkWijzer bevat protocollen voor het selecteren en uitnodigen van patiënten, de uitvoering van het consult, voorbeeldteksten voor het uitnodigen en informeren van patiënten voor het PreventieConsult, en tips voor risicocommunicatie. Om patiënten met een verhoogd risico op deze aandoeningen in kaart te brengen is een speciale vragenlijst ontwikkeld. Ook zijn er voorlichtingsfolders voor patiënten beschikbaar.
U kunt de NHG-PraktijkWijzer bestellen via de webwinkel. NHG-leden betalen € 11,55 en niet-leden € 16,50
Ad.2 Zie bij Ontvangen huisartsen een vergoeding voor het PreventieConsult?
Hoe worden mensen geïnformeerd over het PreventieConsult en door wie?
De huisartsen informeren hun patiënten middels een brief over het PreventieConsult en nodigen hen uit de risicotest te doen (de vragenlijst in te vullen). De vragenlijst verschijnt medio april en is te vinden op www.testuwrisico.nl. Patiënten worden niet allemaal tegelijk worden uitgenodigd. De huisarts maakt een indeling op grond van leeftijd en nodigt deze leeftijdsgroepen gefaseerd uit. Zo blijft een en ander planbaar en wordt de belasting gespreid.
Uiteraard kunnen ook anderen in de eerste lijn –in overleg met de huisartspraktij(en)- deze rol oppakken, zoals bedrijfsartsen, GGD, thuiszorg, verzekeraars en Consultatiebureaus voor Ouderen.
Hoe worden mensen doorverwezen voor leefstijladvisering?
Iemand die een of meer risicofactoren heeft, ontvangt een (digitaal) leefstijladvies op maat. Daarbij wordt hij/zij doorverwezen naar zelfhulpmodules op internet of begeleiding die landelijk beschikbaar is. Bijvoorbeeld naar Stivoro, die hem of haar vervolgens verder helpt bij het stoppen met roken. Eventueel kan hij/zij een afspraak maken met de huisarts voor advies en begeleiding bij het aanpakken van de risicofactoren. Dit geldt voor obesitas en roken.
Ontvangen huisartsen een vergoeding voor het PreventieConsult?
Aanvullende financiering voor het PreventieConsult is nodig, zodat de extra inspanning van de arts/zorgverlener wordt vergoed. De PreventieConsult partners zijn hierover in gesprek met de regionale verzekeraars.
Voor nadere informatie over het PreventieConsult kunt u contact opnemen met het NHG, Ton Drenthen: t.drenthen@nhg.org tel: 030-2823500).
