Vraag naar:

• tijdstip en aard van het trauma (verzwikking, val, geweld van buitenaf);
• belastbaarheid direct na het trauma (staan, lopen);
• pijn: ernst, lokalisatie, verloop na het trauma;
• eerder klachten of trauma van de enkel.

Vergelijk steeds de linker- en de rechterzijde.

• Inspecteer:

  • stand van de voet ten opzichte van het onderbeen;
  • zwelling: plaats en omvang;
  • hematoomverkleuring;
  • belastbaarheid van de voet: patiënt enkele stappen laten lopen.
• Palpeer en beoordeel de drukpijnlijkheid van:

  • de achterzijde van de onderste zes cm van de laterale en mediale malleolus;
  • de basis van het os metatarsale V en het os naviculare;
  • de voorzijde van de laterale malleolus (de insertie van het ligamentum fibulotalare anterius).
• Voer de voorste schuifladetest uit.

Vraag röntgenfoto aan bij:

• standsafwijking voet;
• onvermogen enkele stappen te lopen direct na trauma en tijdens consult; -
• pijn bij palpatie van

  • de achterzijde van de onderste zes cm van de laterale of mediale malleolus;
  • de basis van het os metatarsale V;
  • het os naviculare.

• Stel de diagnose distorsie (in eerste consult of na herbeoordeling) bij:

  • goede belastbaarheid (lopen), geringe zwelling en pijn;
  • geen hematoomverkleuring;
  • negatieve voorste schuifladetest.
• Stel de diagnose ruptuur (uitsluitend na herbeoordeling na 4-7 dagen) bij:

  • pijn bij palpatie van de voorzijde van de laterale malleolus, én
  • hematoomverkleuring of positieve voorste schuifladetest.

Leg bij distorsie het volgende uit:

• De enkelband is uitgerekt, het hervatten van de normale bezigheden is binnen 1-2 weken mogelijk.
• Specifieke behandeling is niet nodig.
• Controle is alleen bij klachten nodig.

 Geef bij een ruptuur de volgende voorlichting:

• De enkelband is (deels) gescheurd, tapebandage ondersteunt het herstel.
• Adviseer desgewenst pijnstillers (paracetamol).
• Adviseer sporters ter secundaire preventie een enkelbrace.
• Leg bij tapebandage uit:

  • Het principe: voorkomen van inversie, maar afwikkelen van de voet blijft mogelijk;
  • De duur: 6 weken; controleren en verwisselen is iedere 2 weken nodig.

Geef de volgende instructies: eerst onbelast bewegen (plantair- en dorsaalflexie voet), daarna belast oefenen (lopen met normale afwikkeling voet), bij toename pijn stoppen en volgende dag opnieuw beginnen.

• Bij een fractuur: verwijs naar (orthopedisch) chirurg.
• Bij forse beperkingen na adequate behandeling en ondanks preventieve maatregelen: overweeg verwijzing naar fysiotherapeut voor oefentherapie.
• Bij onvoldoende effect van oefentherapie: overweeg verwijzing naar of consultatie van orthopedisch chirurg.

Voer de test als volgt uit.

• Positie van de patiënt:

  • in rugligging met bovenbeen op onderzoeksbank en onderbeen afhangend of
  • zittend met afhangend been.
• Omvat de hiel en ondersteun de voetzool met de onderarm; breng de voet vanuit nulstand (voet in 90° ten opzichte van onderbeen) in 10 tot 15° plantairflexie.
• Omvat met de andere hand de voorzijde van het onderbeen ca. 10 cm boven de enkel.
• Vraag patiënt te ontspannen.
• Beweeg de voet naar ventraal bij gefixeerd onderbeen.

Interpretatie: positief als de voet ten opzichte van het onderbeen circa 1 cm of meer naar ventraal beweegt in vergelijking met de gezonde zijde.