Niet geïndiceerd bij klachten die passen bij spanningshoofdpijn, migraine of middelengeïnduceerde hoofdpijn. Soms zinvol ter geruststelling patiënt. Bij clusterhoofdpijn kunnen tijdens een aanval begeleidende symptomen zichtbaar zijn.

• Stel de diagnose spanningshoofdpijn, migraine, middelengeïnduceerde hoofdpijn of clusterhoofdpijn op basis van klachtenpatroon.
• Meerdere vormen van hoofdpijn kunnen tezamen voorkomen.
• Psychosociale problematiek kan een rol spelen.
• Laat een hoofdpijndagboek bijhouden indien de diagnose nog niet vaststaat.

Spanningshoofdpijn. Verhoogde gevoeligheid van de spieren van de schedel en de peesaanhechtingen. Beter evenwicht tussen belastbaarheid en belasting heeft een gunstig effect.

Migraine. ‘Aanleg’ en ‘verwijding en vernauwing van bloedvaten met bonzende hoofdpijn als gevolg’. Doel van behandeling is hanteerbaar maken van migraine. ‘Flink zijn’ werkt averechts. Vermijd provocerende factoren (beperkt effect). Ontspanningstechnieken en cognitieve therapie kunnen effectief zijn.

Migraine bij kinderen. Geruststellen. Vaak van korte duur. Herstel slaapritme. Rust tijdens aanval.

Middelengeïnduceerde hoofdpijn. Oorzaak is een overmatig gebruik van hoofdpijnmedicatie of coffeïne. Gewenning kan optreden. Advies: in één keer stoppen met de gebruikte middelen.

Clusterhoofdpijn. Ontstaanswijze niet bekend. Vermijd tijdens een clusterperiode provocerende factoren.

Spanningshoofdpijn. Aanvalsbehandeling met kortdurend paracetamol (eerste keus) of NSAID.

Migraine

Aanvalsbehandeling

• Stap 1: metoclopramide of domperidon oraal of rectaal met tegelijk 1000 mg paracetamol of 1200 mg carbasalaatcalcium, of een combinatiepreparaat (900 mg acetylsalicylzuur/10 mg metoclopramide).
• Stap 2 (bij onvoldoende effect van stap 1): metoclopramide of domperidon en een NSAID, bijvoorbeeld 600 mg ibuprofen of 500 mg naproxen of 50-100 mg diclofenac.
• Stap 3 (bij onvoldoende effect van stap 1 en 2): een triptaan. Bij misselijkheid of braken of wanneer orale medicatie onvoldoende werkt een triptaan per neusspray, zetpil of injectie.

Preventieve behandeling bij 2 of meer aanvallen per maand: bètablokker 100 mg metoprolol 1-2dd of 80 mg propranolol 1-2dd, minimaal 6 maanden; eventueel additioneel aanvalsmedicatie.

Preventieve behandeling bij migraine rond menstruatie

• Drie dagen voor menstruatie tot aan het einde van menstruatie 100 mg metoprolol 1-2 dgs of 80 mg propranolol 1-2 dgs, of een NSAID, of estradiol (oraal: 2-4 mg per dag gedurende de hele menstruatie, of transdermaal: 3 oestrogeenpleisters van 50-100 microgram: 1 pleister op dag 3 vóór, 1 pleister op dag 1 vóór en 1 pleister op dag 2 van de menstruatie).
• Migraine door ‘de pil’: andere ‘pil’ proberen. Migraine tijdens stopweek: overweeg door te laten slikken.

Migraine bij kinderen. Paracetamol volstaat meestal bij sporadische migraineaanvallen.

Clusterhoofdpijn. Aanvalsbehandeling met 100% O ₂, 7-10 liter per kapje gedurende 15 minuten, of 6 mg sumatriptan subcutaan, of 20 mg per neusspray (maximaal 2dd).

• Evalueer bij spanningshoofdpijn het effect van medicatie na 2 tot 6 weken.
• Controleer bij een aanvalsbehandeling van migraine na 2-3 aanvallen op effect; controleer bij preventieve behandeling na 2 weken op bijwerkingen, en na 3 maanden op effect.
• Ondersteun bij chronische hoofdpijn met vervolgcontacten.
• Pas op voor middelengeïnduceerde hoofdpijn bij routinematig telefonisch herhalen van analgetica, ergotamine of triptanen.
• Bied na het stoppen van medicatie bij middelengeïnduceerde hoofdpijn frequente (telefonische) consulten aan.

• Bij alarmsymptomen.
• Bij twijfel aan de diagnose.
• Als migraine plotseling van karakter verandert of aanvalsfrequentie toeneemt.
• Bij falen van stap 3 van de medicamenteuze behandeling van migraine.
• Om een andere preventieve behandeling van migraine in te stellen als metoprolol of propranolol onvoldoende werkt.
• Om kinderen met migraine in te stellen op triptanen of preventieve behandeling.
• Indien de behandeling van middelengeïnduceerde hoofdpijn niet lukt of haalbaar is.
• Bij vermoeden van clusterhoofdpijn of ter instelling van een preventieve behandeling van clusterhoofdpijn.