• Begin, beloop en lokalisatie huidklachten.
• Jeuk, krabben, verstoring nachtrust.
• Droge huid.
• Astma, hooikoorts, ook bij eerstegraads familieleden.
• Bij kinderen jonger dan 2 jaar: klachten die passen bij voedselallergie.

• Lokalisatie afwijkingen.
• Aard afwijkingen: excoriaties, erytheem, oedeem, papels, blaasjes, korstjes, schilfering of lichenificatie.
• Nattend of droog, geïnfecteerd (pustels, purulent exsudaat, crustae).

Overweeg alleen onderzoek naar voedselallergie bij kinderen jonger dan 2 jaar met eczeem en ook acute allergische reacties, maag-darmklachten of hoesten en piepen na inname van bepaalde voedingsmiddelen. Zie NHG-Standaard Voedselovergevoeligheid bij Zuigelingen (M47).

Stel de diagnose constitutioneel eczeem bij een jeukende huidafwijking ( hoofdkenmerk) en minstens drie nevenkenmerken, afhankelijk van de leeftijd:

• Erfelijke grondslag, meer dan de helft heeft als jongvolwassene geen klachten meer. Prognose is slechter bij samengaan met allergische klachten/astma of wanneer de ouders constitutioneel eczeem hebben.
• Niet experimenteren met eliminatiediëten; huisstofwerende maatregelen zijn weinig zinvol.
• Warmte, wol, zeep en badschuim kunnen de huid uitdrogen of prikkelen; niet te vaak/lang/warm baden, weinig zeep gebruiken; huid vet houden.
• Infectieziekten en stress kunnen eczeem verergeren.
• Probeer krabben te vermijden of te voorkomen.
• De huisarts bespreekt schaamte, angst, verminderd zelfvertrouwen, sociaal functioneren en het ongewenst mijden van huidcontact.

• Huidverzorging met indifferente middelen minstens 1 dd is basis van behandeling en preventie. Geef grote tubes (100 g). Meestal is de huid droog en voldoet vaselinecetomacrogolcrème. Alternatieven hiervoor zijn vaselinelanettecrème of koelzalf (= iets vetter). Gebruik bij zeer droge huid cetomacrogol- of lanettezalf en in het gelaat, als de huid minder droog is, eventueel de crème.
• Schrijf, indien indifferente middelen niet voldoen, lokalecorticosteroïden voor, i.h.a. als vetcrème of zalf. Zie tabel 1 voor voorbeelden van te gebruiken middelen. In tabel 2 staan de behandelstappen.

• Hervat bij een recidief van het eczeem na afbouw van corticosteroïden het dagelijks gebruik hiervan.
• Ga bij frequente recidieven over op ‘pulse’-behandeling: het gebruik van lokale corticosteroïden op 2-4 opeenvolgende dagen per week, met op de overige dagen indifferente middelen. Voldoet dit niet, overweeg dan als aanvulling koolteer 10% in vaselinelanettecrème, ’s avonds, op de corticosteroïdvrije dagen.
• Gebruik corticosteroïden spaarzaam in gelaat (oogleden) en huidplooien. Probeer dagelijks gebruik van klasse-3-corticosteroïden langer dan twee à drie weken te vermijden en houd bij langdurig gebruik de maximale hoeveelheden aan uit tabel 3.

• Geef bij verstoring van de nachtrust door jeuk een sederend antihistaminicum (niet bij kinderen jonger dan 1 jaar), bijvoorbeeld dimetindeen, hydroxyzine of promethazine.
• Bij impetiginisatie moet eerst de eczeembehandeling geïntensiveerd worden. Schrijf bij onvoldoende effect na een week een antibioticum voor naast de eczeembehandeling. Dat kan lokaal (bij beperkte afwijkingen: fusidinezuurcrème 3 dd) of oraal (bij uitgebreide of persisterende afwijkingen):

  • volwassenen en kinderen 12 jaar en ouder: flucloxacilline 3 dd 500 mg gedurende 7 dagen;
  • kinderen van 2-12 jaar: azitromycine 1 dd 10 mg/kg lichaamsgewicht gedurende 3 dagen, of flucloxacilline 3 dd 250 mg gedurende 7 dagen;
  • kinderen jonger dan 2 jaar: azitromycine 1 dd 10 mg/kg lichaamsgewicht gedurende 3 dagen.

Controleer de behandelstappen na één of twee weken. Verwijs bij onvoldoende reactie naar een dermatoloog of ter zake kundige kinderarts.