U bent nu hier:
M47

Voedselovergevoeligheid   M47   (Actualisering 2010: herzien t.o.v. de versie van 1995)




BEGRIPPENNHG Standaard

  • Voedselovergevoeligheid: verzamelnaam voor ongewenste, reproduceerbare reacties op voedsel in een hoeveelheid die getolereerd wordt door ‘normale’ personen.
  • Voedselallergie: voedselovergevoeligheid met immunologisch mechanisme.
  • Oraal allergie syndroom: branderig, jeukend gevoel op de lippen, mondholte of keel, soms met lokaal angio-oedeem. Komt vaak voor bij een kruisovergevoeligheid voor inhalatieallergenen (pollen) en pitvruchten, steenvruchten of noten. Het mijden van deze voedingsmiddelen is niet nodig.
  • Coeliakie: allergie voor gluten.
  • Lactose-intolerantie: buikklachten, diarree en flatulentie na inname van melk als gevolg van een lactasedeficiëntie. Totale eliminatie van koemelk is niet nodig.

RICHTLIJNEN DIAGNOSTIEK VOEDSELALLERGIENHG Standaard

Een voedselallergie geeft meestal aansluitend aan de voeding een combinatie van telkens dezelfde symptomen uit verschillende orgaansystemen:

  • huid (urticaria, jeukende rash, angio-oedeem),
  • maag-darmstelsel (jeuk en zwelling in de mond-keelholte, braken, buikpijn of diarree),
  • luchtwegen (rinitis, hoesten, stridor of piepen), en/of
  • bloedsomloop (tachycardie, hypotensie of collaps).

Als verklaring voor de klachten worden eerst andere oorzaken overwogen.

AnamneseNHG Standaard

* Wat zijn de achterliggende ideeën van de patiënt (of verzorger)?

  • Wat zijn de symptomen en hoe lang na de voeding treden ze op?
  • Treden de klachten ook op zonder blootstelling aan het verdachte voedingsmiddel?
  • Bij vermijding van het verdachte voedingsmiddel: blijven de klachten bestaan of keren ze terug?
  • Komt er bij de patiënt of eerstegraads familieleden atopie voor?

Maak zo nodig gebruik van de NHG-Patiëntenbrief Voedingsdagboek .

Lichamelijk onderzoekNHG Standaard

Dient vooral ter uitsluiting van andere pathologie. Ga bij kinderen met langdurige gastro-intestinale klachten na of de groeicurve afbuigt.

Aanvullend onderzoekNHG Standaard

Een sIgE-bepaling (voorheen RAST) wordt afgeraden.

EvaluatieNHG Standaard

Overweeg voedselallergie indien twee of meer van de volgende criteria van toepassing zijn:

  • duidelijk en herhaald verband in de tijd tussen de voedselinname en steeds dezelfde symptomen;
  • symptomen betreffen twee of meer verschillende orgaansystemen (maag-darmstelsel, huid, luchtwegen);
  • ondanks adequate maatregelen blijven de klachten onveranderd bestaan;
  • positieve familieanamnese voor atopische aandoeningen.

Bij een vermoeden van koemelkallergie bij kinderen < 1 jaar: verricht een open eliminatie-provocatie (zie Protocol Eliminatie-provocatie op www.nhg.org). Bij negatieve uitslag: koemelkallergie zeer onwaarschijnlijk. Bij positieve uitslag: 50% kans op daadwerkelijke koemelkallergie.

In alle overige gevallen van vermoedelijke voedselallergie (koemelk bij kinderen ≥ 1 jaar, andere allergenen): verwijs voor diagnostiek naar de tweede lijn.

RICHTLIJNEN BELEID VOEDSELALLERGIENHG Standaard

VoorlichtingNHG Standaard

Bij negatieve open eliminatie-provocatie: leg uit dat het kind koemelk verdraagt. Bied controleafspraak aan om herintroductie van koemelk te begeleiden.

Bij positieve open eliminatie-provocatie: tijdelijke eliminatie van koemelk met herintroductie na enkele maanden.

Niet-medicamenteuze behandelingNHG Standaard

Bij kinderen < 1 jaar met positieve open eliminatie-provocatie voor koemelk, die:

  • uitsluitend borstvoeding krijgen: eliminatiedieet moeder;
  • kunstvoeding krijgen: vervang de standaardvoeding door voeding op basis van sterk gehydrolyseerd wei-eiwit.1)

ControleNHG Standaard

Verricht bij koemelkeliminatie een controle op de leeftijd van 9 en 12 maanden. Bespreek de klachten en de reactie bij eventuele accidentele inname. Herintroduceer koemelk bij 9 maanden en indien dit niet lukt bij 12 maanden.

VerwijzingNHG Standaard

Verwijs naar een diëtist:

  • voor voorlichting over de te elimineren voeding en hoe dit praktisch uit te voeren;
  • bij twijfel over de volledigheid van eliminatie van een voedingsmiddel;
  • bij twijfel of het gevolgde dieet in een volwaardige voeding resulteert.

Verwijs naar een kinderarts of internist, bij voorkeur met kennis van allergologie, voor:

  • bevestiging van de diagnose koemelkallergie in geval van positieve eliminatie-provocatie op of na de leeftijd van 12 maanden;
  • bevestiging van een voedselallergie voor andere allergenen;
  • aanhoudende klachten of groeiachterstand ondanks adequate dieetmaatregelen bij reeds gediagnosticeerde voedselallergie;
  • ernstige reacties op voeding.

RICHTLIJNEN COELIAKIENHG Standaard

Vraag bloedonderzoek (tTGA) aan bij onverklaarde

  • chronische intestinale klachten, of
  • gewichtsverlies (of bij kinderen groeivertraging), of
  • anemie (zie NHG-Standaard Anemie).

Indien tTGA normaal: bepaal totaal IgA. Indien tTGA en totaal IgA normaal: verwerp de diagnose coeliakie.

Indien tTGA verhoogd of dubieus: bepaal EMA. Indien tTGA en/of EMA verhoogd: verwijs naar een (kinder)MDL-arts.

Verwijs ook altijd bij klinische aanwijzingen voor coeliakie én

  • IgA-deficiëntie, of
  • een coeliakiepatiënt in de familie, of
  • leeftijd < 2 jaar.

Noot 1 Terug 

Voorbeelden: Frisopep® of Nutrilon Pepti®. Als alternatief kan gekozen worden voor voeding op basis van sterk gehydrolyseerd caseïne-eiwit, bijvoorbeeld Friso Allergy care® of Nutramigen®.