Vraag naar:

• pijn (lokalisatie, verloop), zwelling, slotverschijnselen;
• ochtendstijfheid en startpijn;
• omstandigheden die de pijn verergeren of verminderen (rust, bewegen, traplopen, sporten);
• belemmeringen in het dagelijks leven;
• relatie met beroepswerkzaamheden;
• knieklachten of knietrauma in het verleden.

• Inspecteer in stand van voren:

  • standafwijking (varus, valgus);
  • atrofie van de m. quadriceps;
  • zwelling (lokaal, diffuus, ventraal, dorsaal);
  • verbreding van het gewricht.
• Onderzoek in rugligging:

  • lokale zwelling: roodheid, temperatuur, fluctuatie, drukpijn;
  • ballottement van de patella;
  • drukpijn over de gewrichtsspleet;
  • crepitaties bij bewegingsonderzoek;
  • actieve en passieve flexie en extensie;
  • rotaties heup.

Alleen bij twijfel over de diagnose of een afwijkend beloop kan beeldvormend onderzoek aangewezen zijn. Voor de diagnose gonartrose is een röntgenfoto niet noodzakelijk.

• Intra-articulair: ballottement, slotverschijnselen, bewegingsbeperking, crepitaties;

  • gonartrose: oudere leeftijd, kortdurende (< 30 minuten) start- en ochtendstijfheid, gewrichtsverbreding, varus- of valgusstand, crepitaties;
  • meniscusletsel: zie NHG-Standaard Traumatische knieproblemen.
• Extra-articulair: geen slotverschijnselen, geen ballottement;

  • bursitis prepatellaris: fluctuerende prepatellaire zwelling;
  • tractus iliotibialis frictiesyndroom: pijn ter hoogte van de laterale femurcondyl tijdens sporten;
  • bakercyste: fluctuerende zwelling in de knieholte.

• Geef informatie over aard en beloop van de aandoening.
• Bursitis prepatellaris: druk en wrijving enkele dagen vermijden, kniebeschermers bij recidieven.
• Tractus iliotibialis frictiesyndroom: sportactiviteiten verminderen, bij verbetering weer opvoeren.
• Bakercyste: onschuldige zwelling, behandeling afhankelijk van klachten.
• Gonartrose: adviseer een actieve levensstijl (ten minste een half uur per dag matig intensief bewegen) en zo nodig gewichtsreductie.

• Bursitis prepatellaris: aspireer wanneer cosmetisch of functioneel storend (injecteer na aspiratie eventueel intrabursaal 20 tot 40 mg methylprednisolon, al dan niet in combinatie met lokaal anestheticum).
• Gonartrose: overweeg begeleiding door fysiotherapeut en diëtiste, eventueel lopen met een stok.

• Bursitis prepatellaris: bij toenemende roodheid, malaise en koorts flucloxacilline 500 mg 4 dd gedurende 7 dagen.
• Tractus iliotibialis frictiesyndroom: eventueel injectie met lokaal anestheticum en corticosteroïd (20 tot 40 mg methylprednisolon) ter plaatse van de pijn.
• Gonartrose:

  • pijnbestrijding:

    • eerste keus: paracetamol voor een periode van twee weken;
    • tweede keus: oraal NSAID;
    • eventueel: NSAID’s op de huid (kortdurend effectief), opioïden (bijwerkingen);
  • bij exacerbatie of onvoldoende effect van medicatie:

    • overweeg één of meer intra-articulaire injecties met 20 tot 40 mg triamcinolonacetonide.