• Diverticulose: aanwezigheid van divertikels in het colon zonder symptomatologie. Bij klachten en symptomen van diverticulose, zoals diverticulitis, wordt gesproken van gecompliceerde diverticulose.
• Diverticulitis: ontsteking van één of meer divertikels van het colon.
• Gecompliceerde diverticulitis: diverticulitis die gepaard gaat met complicaties, zoals peridiverticulitis, abcesvorming of perforatie.
• Divertikelbloeding: een bloeding uit een, al dan niet ontstoken, divertikel.

Vraag naar:

• aard, patroon en duur van de buikpijn;
• invloed van bewegen op de pijn;
• koorts (temperatuur > 38 ^oC);
• misselijkheid;
• defecatiepatroon: diarree, obstipatie, bloed of slijm bij ontlasting;
• relevante voorgeschiedenis: diverticulitis of diverticulose, eerdere episoden met buikpijn, buikoperaties;
• chronische ziekten, zoals IBD en diabetes mellitus;
• medicatie, vooral immuunsuppressiva en analgetica.

Verricht het volgende onderzoek:

• beoordeling algemene toestand (let op tekenen van dehydratie);
• bepaling van bloeddruk en pols (let op tekenen van dreigende shock);
• temperatuurmeting;
• onderzoek van abdomen (let vooral op tekenen van peritoneale prikkeling en breukpoorten);
• bij vermoeden gynaecologische pathologie: vaginaal toucher;
• rectaal toucher.

Laboratoriumonderzoek kan bijdragen aan het stellen van de diagnose:

• bepaal CRP-waarde; wees erop bedacht dat het CRP minder (snel) kan stijgen bij immuungecompromitteerde patiënten;
• onderzoek de urine bij vermoeden van urologische aandoeningen.

Beeldvormend onderzoek (echografie) heeft bij sterk vermoeden van diverticulitis geen meerwaarde voor het beleid; bij gerede differentiaaldiagnostische twijfel kan dit wel zinvol zijn.

Er is sprake van een sterk vermoeden van een ongecompliceerde diverticulitis bij:

• binnen enkele dagen ontstane aanhoudende scherpe, stekende pijn links onder in de buik, EN
• druk- en/of loslaatpijn alleen links onder in de buik, EN
• afwezigheid van alarmsignalen.

Koorts (> 38 ^oC) en een verhoogd CRP (> 20 mg/l) kunnen de diagnose ondersteunen.

Er is sprake van een sterk vermoeden van een gecompliceerde diverticulitis indien daarnaast een of meer van de volgende alarmsignalen aanwezig zijn:

• tekenen van peritoneale prikkeling (vooral défense musculaire);
• tekenen van ileus;
• rectaal bloedverlies;
• lokaal palpabele weerstand;
• hypotensie;
• sterk verhoogd CRP (> 100 mg/l).

Immuungecompromitteerde patiënten lopen een verhoogd risico op een gecompliceerde diverticulitis.

Differentiaaldiagnose: prikkelbaredarmsyndroom, appendicitis, colorectaal carcinoom, gastro-enteritis, obstipatie, inflammatoire darmziekte, pelvic inflammatory disease en torsie van een linkerovariumcyste.

• Diverticulitis is een ontsteking van uitstulpingen van de dikke darm die meestal spontaan geneest.
• Vanwege een klein risico op complicaties is controle vooral in de eerste week noodzakelijk.
• Omdat uitstulpingen van de dikke darm blijven bestaan, kan na genezing opnieuw een ontsteking optreden.
• Adviseer om dagelijks de temperatuur rectaal te meten en direct (ook buiten praktijkuren) contact op te nemen bij: braken, rectaal bloedverlies, toename van de klachten, of temperatuur > 39 ^oC.

• Bedrust is niet noodzakelijk; patiënten kunnen hun activiteiten aanpassen aan hoe ze zich voelen.
• Dieetmaatregelen zijn niet nodig; patiënten kunnen eten en drinken wat ze goed verdragen.

• Als pijnstilling kan paracetamol worden voorgeschreven. NSAID’s worden ontraden wegens gastro-intestinale bijwerkingen. Analgetica kunnen koorts maskeren.
• Bij obstipatie worden laxantia geadviseerd (lactulose, macrogol).
• Antibiotica worden niet geadviseerd.