Lacune Het rode oog

Wanneer/onder welke omstandigheden is het raadzaam om bij een vermoedelijke bacteriële conjunctivitis (een aandoening die in principe self limiting is) behandeling met antibiotica te starten?

In de Standaard wordt aanbevolen dat bij een (vermoedelijke) bacteriële conjunctivitis ‘antibiotica slechts overwogen hoeven te worden bij veel hinder of bij klachten die drie dagen na het ontstaan nog niet afnemen en bij patiënten met eerder vastgestelde cornea-afwijkingen’.
Deze aanbeveling is tot stand gekomen op basis van consensus in de werkgroep. De werkgroep wilde, naast het advies om bij een conjunctivitis in principe een afwachtend beleid te volgen, toch richting geven aan het voorschrijfbeleid van antibiotica voor een aantal indicaties.

M57 Het rode oog

kernboodschap + beleid, paragraaf ‘Infectieuze conjunctivitis’, onderdeel Medicamenteuze behandeling.

Hoe specifiek is het anamnestische gegeven dat de oogleden ’s ochtends vastgeplakt zitten voor een bacteriële conjunctivitis?

In de Standaard wordt op basis van onderzoek (Rietveld c.s.) gesteld dat een combinatie van 3 kenmerken pleit voor een bacteriële conjunctivitis: aanwezigheid van ’s ochtends vastgeplakt zitten van de oogleden + het ontbreken van jeuk + het ontbreken van eerdere episodes van conjunctivitis maken de diagnose bacteriële conjunctivitis meer waarschijnlijk.
NB: In 2006 wordt in het AMC een onderzoek opgestart om de gegevens uit het eerdere onderzoek te valideren (financiering ZONMw, Programma Alledaagse Ziekten).

M57 Het rode oog

Paragraaf Achtergronden (Infectieuze conjunctivitis) + noot 5, Evaluatie + noot 28

Wat is de etiologie en het pathofysiologisch mechanisme bij blefaritis?
Wat/hoe groot is de rol van stafylokokken bij het ontstaan van blefaritis/blefaroconjunctivitis?

In de Standaard wordt gesteld dat etiologie van blefaritis/blefaroconjunctivitis divers is, waarbij stafylokokken en het stafylokokkentoxine een rol spelen, maar dat blefaritis ook kan voorkomen bij seborroïsch eczeem, rosacea en herpes simplex waarbij andere etiologische factoren een rol spelen.
De etiologische bijdrage van verschillende factoren (waaronder stafylococcentoxine) is echter onduidelijk, waardoor het ook onduidelijk is waarop bijvoorbeeld het gunstige effect berust van corticosteroïden (anti-eczemateus? het tegengaan van de immuunreactie die wordt veroorzaakt door staphylococcentoxine?) en van Terracortril (antibiotisch effect tegen toxine-producerende staphylococcen?).

M57 Het rode oog

Paragrafen Achtergronden en Beleid (blefaritis/blefaroconjunctivitis) + noot 17 + noot 44

Wat is de effectiviteit van behandeling van blefaritis/blefaroconjunctivitis met 1) poetsen met baby-shampoo, 2) antibiotica (fusidinezuur), 3) corticosteroïden en 4) kunstranen? Welke aanpak of behandelcombinatie (zoals terracortril) is het meest effectief?

In de Standaard wordt een stappenplan aanbevolen: 1e de ooglidranden 2x daags poetsen met babyshampoo, waarbij tevoren de schilfers zijn losgeweekt met warme kompressen; 2e bij onvoldoende effect: fusidinezuur-ooggel 2x daags inmasseren; 3e bij onvoldoende effect: terracortril-oogzalf inmasseren; bij chronische blefaritis kunnen kunsttranen verlichting geven. Geen van deze behandelmodaliteiten is goed onderbouwd; met name bij de laatste twee ontbreekt onderbouwing.

M57 Het rode oog

Paragraaf Beleid (Blefaritis/blefaroconjunctivitis) + noot 43 + noot 44

Wat is het effect van een uitgesteld antibioticumrecept ten aanzien van de genezing van conjunctivitis en medicalisering in vergelijking met het direct starten van antibiotische behandeling of een niet-medicamenteuze aanpak?

In de Standaard wordt gesteld om bij de klinische diagnose van een conjunctivitis een antibioticum te overwegen indien na drie dagen geen verbetering optreedt in het beeld.
Het is echter de vraag of dit leidt tot snellere genezing en of dit uiteindelijk leidt tot minder antibioticumprescripties.
En: is er bij een uitgesteld recept sprake van minder medicalisering; wacht de patiënt bij een eventueel recidief-conjunctivitis langer af alvorens naar het spreekuur te komen?
NB: Er loopt een trial in Engeland, die mogelijk op deze vragen een antwoord kan geven.

M57 Het rode oog

Paragraaf Beleid (Infectieuze conjunctivitis)

Wat is het additieve effect van corticosteroïdoogdruppels bij allergische oogaandoeningen in combinatie met antihistaminicumoogdruppels, indien die laatste alleen onvoldoende effectief zijn?

In de Standaard wordt gesteld dat, indien antihistaminicumoogdruppels onvoldoende effect sorteren op de klachten, de behandeling gedurende maximaal 3 dagen gecombineerd mag worden met prednisolon-oogdruppels. Noot 40 vermeldt dat dit effectief kan zijn, maar onderbouwt dit niet.

M57 Het rode oog

Paragraaf Beleid (Allergische conjunctivitis) + noot 40

Is bij lokaal gebruik van hydrocortisoncrème op de huid rond het oog het risico op glaucoom en cataract verhoogd?

In de Standaard wordt gesteld dat bij forse zwelling en eczeem van de oogleden ten gevolge van contactallergie hydrocortisoncrème effectief is, maar dat i.v.m. het risico op verhoging van de oogboldruk en huidatrofie de crème slechts kortdurend, in de acute fase rond de ogen mag worden toegepast. Het gaat hier om een klasse-1-corticosteroïd. Is het werkelijke sprake van de genoemde risico’s bij zorgvuldig gebruik (waarbij de crème niet rechtstreeks in het oog komt)?

M57 Het rode oog

Paragraaf Beleid (Conjunctivitis door contactallergie)

Wat is de zin van het preventief aanbrengen van lokale antibiotica bij cornea-erosies en bij cornea-beschadigingen na verwijdering van een corpus alienum?
Is het noodzakelijk dit standaard toe te passen? Zo niet, is het dan noodzakelijk onder bepaalde omstandigheden/bij bepaalde groepen patiënten?

In de Standaard wordt gesteld een cornea-erosie te behandelen met een antibiotische oogzalf tot het defect is gesloten, zo ook bij grotere cornea-defecten na verwijdering van een corpus alienum Noot 40 vermeldt dat dit effectief kan zijn, maar onderbouwt dit niet.

M57 Het rode oog

Paragraaf Beleid (Cornea-erosie en Corpus alienum) + noot 46 + noot 50

Is het noodzakelijk een roestring altijd (restloos) te verwijderen?
Wat is het natuurlijk beloop van een roestring cq tot welke schade leidt het?

Het natuurlijk beloop van een roestring is niet bekend. Hoewel wel algemeen wordt geadviseerd een roestring volledig te verwijderen, kan het belang hiervan niet worden onderbouwd.

M57 Het rode oog

Paragraaf Beleid (Corpus alienum) + noot 49