Coeliakie

Versiedatum: oktober 2010

Wat is coeliakie?

Coeliakie is een overgevoeligheid voor gluten. Gluten is een eiwit dat in verschillende graansoorten zit: tarwe, rogge, gerst, spelt en kamut. De belangrijkste graanproducten zijn brood en pasta.

Wat zijn de verschijnselen?

Coeliakie geeft vooral darmklachten, zoals buikpijn en diarree. Als een kind slecht groeit en vermagert, kan dat op coeliakie wijzen. Volwassenen kunnen gewicht verliezen. Andere klachten zijn: opgeblazen gevoel, opgezette buik, winderigheid, stinkende dunne ontlasting, soms afgewisseld met verstopping. Soms geeft coeliakie ook huiduitslag. Ook kan coeliakie bloedarmoede veroorzaken. Iemand met coeliakie kan zich niet lekker voelen en erg moe zijn. Er zijn ook mensen met coeliakie die helemaal geen klachten hebben.

Bij baby’s kunnen de klachten opeens beginnen als het zijn/haar eerste graanpap of broodkorst krijgt. Coeliakie kan ook pas op volwassen leeftijd klachten geven. Bijvoorbeeld na een infectie, na een zwangerschap of na verandering van eetgewoontes.Wanneer iemand met coeliakie geen graanproducten meer eet, dan verdwijnen de klachten.

Waardoor komt het?

Coeliakie komt doordat u overgevoelig bent voor gluten. Hoe die overgevoeligheid ontstaat, is niet duidelijk. Erfelijkheid speelt een rol. Als een van de ouders coeliakie heeft is de kans dat een kind het ook heeft of krijgt ongeveer 10%.

Als iemand met coeliakie gluten binnenkrijgt, bijvoorbeeld door brood te eten, dan zorgen die gluten voor een overgevoeligheidsreactie in de darm. Door die overgevoeligheidsreactie raakt het slijmvlies aan de binnenkant van de darm beschadigd. Voedingsstoffen kunnen dan minder goed worden opgenomen. Er ontstaan darmklachten, zoals buikpijn en diarree.

Adviezen

Er is maar een manier om de klachten van coeliakie te laten verdwijnen of om ze te voorkomen. Dat is eten zonder gluten. Dus vooral geen brood en pasta eten. Ook geen beschuit, crackers, koekjes, cake, muesli, paneermeel of pizza. Gelukkig zijn er heel veel dingen die u wel mag eten. Voorbeelden zijn: rijst, boekweit, maïs, popcorn, sojaproducten, aardappelen, patat, sesamzaad, maanzaad, melk, yoghurt, groente, fruit, vlees, vis en kip. In de supermarkt zijn vaak speciale glutenvrije producten te koop. Als u coeliakie heeft, moet u dit dieet uw levenlang blijven gebruiken

Medicijnen

Er zijn geen medicijnen die tegen coeliakie helpen.

Hoe gaat het verder?

Wanneer het er naar uitziet dat u of uw kind misschien coeliakie heeft, dan doen we bloedonderzoek. In de periode dat het bloedonderzoek wordt gedaan, moet u of uw kind gewoon brood en andere gluten-houdende producten blijven eten. Als u geen gluten eet, is in het bloed minder goed te zien of u coeliakie heeft. Als in het bloed bepaalde antistoffen worden gevonden die op coeliakie wijzen, dan wordt er verder onderzoek gedaan door de kinderarts of door de maag darm lever arts. Die haalt tijdens een kijkonderzoek een klein stukje slijmvlies uit de dunne darm, om onder de microscoop te kijken of en in hoeverre het darmslijmvlies is beschadigd. Pas dan weten we zeker of u coeliakie heeft of niet. Wilt u meer weten, kijk dan op de website van de Nederlandse Coeliakie vereniging: www.glutenvrij.nl.

Heeft u nog vragen?

Als u na het lezen van deze brief nog vragen heeft, dan kunt u met de praktijk contact opnemen.

Meer informatie over dit en andere onderwerpen is te vinden op www.thuisarts.nl.