Heb ik (kans op) COPD?

Versiedatum: december 2010

Wat is COPD?

COPD is een ziekte waarbij de luchtwegen blijvend vernauwd zijn en de longen steeds minder goed werken. Er zit regelmatig veel slijm in de luchtwegen. U krijgt vaak last van hoesten en benauwdheid. Met de jaren wordt het moeilijker om voldoende lucht te krijgen. Een stukje wandelen kost dan steeds meer moeite.

COPD wordt veroorzaakt door een blijvende (chronische) ontsteking van het slijmvlies in de luchtwegen. Rook of prikkelende stofdeeltjes in de ingeademde lucht veroorzaken die ontsteking.

Wanneer u jarenlang rookt of op uw werk schadelijke stofdeeltjes inademt, raken uw luchtwegen hierdoor steeds meer beschadigd. De schade is blijvend.

COPD is een afkorting voor het Engelse Chronic Obstructive Pulmonary Disease. Het is een verzamelnaam voor chronische bronchitis en longemfyseem.

Of u COPD heeft, kunnen we onderzoeken met een blaas-test (longfunctie-test). Op een longfoto is het niet duidelijk te zien.

Wanneer heb ik kans (of risico) op COPD?

• Vooral als u jarenlang rookt (of gerookt heeft), heeft u kans (of risico) om COPD te krijgen. Van elke tien rokers krijgen er één of twee COPD.
• Ook als u jarenlang in de rook zit van anderen (meerookt), bijvoorbeeld thuis of in het café, heeft u kans om COPD te krijgen;
• Als u niet rookt, heeft u een heel kleine kans om COPD te krijgen: bijvoorbeeld als u jarenlang op uw werk schadelijke stofdeeltjes in de lucht inademt;
• Ook door erfelijkheid (zonder roken) kunt u COPD krijgen, maar die kans is zeer klein.

Waaraan merk ik het?

• U krijgt last van hoesten in steeds terugkerende en vaak langdurige periodes.
• U gaat meer slijm opgeven, ook als u niet verkouden bent.
• Het ademen gaat vaak gepaard met piepen en brommen.
• Hoesten en benauwdheid kunnen erger worden door bijvoorbeeld: baklucht, parfum, mist, koude lucht en rook.
• Als u verkouden bent of griep heeft, heeft u extra veel klachten.
• Het duurt langer voordat een verkoudheid of griep overgaat.
• U wordt sneller kortademig.
• U bent steeds vaker moe.
• Bij inspanning zoals traplopen wordt u erg gauw moe.

Wat gebeurt er op de praktijk?

Als u een aantal van de genoemde klachten heeft en/of u rookt (of heeft gerookt), én u bent ouder dan 40 jaar, dan is er een verhoogde kans (risico) dat u inderdaad COPD heeft. Dan is verder onderzoek nodig om zeker te weten of u COPD heeft. We doen dan een aantal dingen:

• We bespreken uw klachten
• We luisteren naar uw longen
• We doen een longfunctie (blaas) test

Omdat klachten als moeheid en benauwdheid ook met uw hart en bloedvaten te maken kunnen hebben, doen we eventueel ook ander onderzoek:

• Luisteren naar uw hart
• Meten van de bloeddruk
• Bloedonderzoek naar onder andere cholesterol en bloedsuiker

Adviezen

In de tussentijd zijn er alvast een aantal gezondheidsadviezen die voor iedereen gelden. Ook als uit het onderzoek blijkt dat u geen COPD heeft, kunnen deze adviezen u helpen om fit te blijven en eventuele klachten te verminderen.

• Stoppen met roken is het belangrijkst. Vanuit de praktijk kunnen we u hierin begeleiden en ondersteunen. Vraag ook aan anderen om niet in uw omgeving te roken. Het kan enkele maanden duren voordat u merkt dat het hoesten en opgeven van slijm vermindert. Verkoudheden en luchtweginfecties zullen ook minder klachten geven. Hierdoor zal de conditie van uw longen minder gauw verslechteren.
• Naast stoppen met roken is meer bewegen een goede manier om uw klachten te verminderen. Bijvoorbeeld een halfuur per dag wandelen, fietsen of zwemmen. Stofzuigen, tuinieren of traplopen tellen ook mee. Als u van de inspanning kortademig wordt, moet dat u niet tegenhouden te blijven oefenen. Uw conditie zal altijd verbeteren.
• Zorg dat u gezond eet. Als u mager bent of wordt, moet u opletten dat u gedurende de dag voldoende eet: tenminste drie keer per dag een gezonde maaltijd. Bij overgewicht is het belangrijk gezond te eten en nog eens extra belangrijk om meer te bewegen.

Hoe gaat het verder?

Wanneer u terugkomt op de praktijk, bespreken we de uitslagen en maken we zo nodig plannen om uw klachten aan te pakken.

Wanneer u stopt met roken, gezond eet en dagelijks aan lichaamsbeweging doet, kunnen uw klachten verminderen en gaat u zich geleidelijk beter voelen.

Meer informatie?

Kijk voor meer informatie over COPD op de site van het Astma Fonds www.astmafonds.nl of stel uw vraag aan de Astma Fonds Advieslijn, tel. 0900 – 2272596 / .

Heeft u nog vragen?

Als u na het lezen van deze brief nog vragen heeft, dan kunt u daar bij een volgend contact op terugkomen.

Deze brief is tot stand gekomen in samenwerking met:

Meer informatie over dit en andere onderwerpen is te vinden op www.thuisarts.nl.