Overgewicht bij kinderen

Versiedatum: november 2010

Overgewicht

Met overgewicht bedoelen we dat uw kind te zwaar is en te veel lichaamsvet heeft.

Om te weten of uw kind te zwaar is, kijken we of het gewicht ‘past’ bij de lengte en leeftijd van uw kind. Een kind dat ouder of langer is, mag meer wegen dan een kind dat nog jong en klein is. Sommige culturen zien overgewicht als een teken van rijkdom, gezondheid en vruchtbaarheid.

Maar uit onderzoek weten we dat overgewicht slecht kan zijn voor de gezondheid.

Waardoor komt het?

Het ene kind wordt sneller dik dan het andere. Erfelijkheid speelt hierbij een kleine rol. De belangrijkste oorzaak is te veel eten en te weinig bewegen. Als uw kind meer eet dan het lichaam nodig heeft, dan worden de voedingsstoffen in lichaamsvet omgezet.

Wanneer de ouders overgewicht hebben, is de kans op overgewicht ook bij de kinderen groter. Ongezonde voedingsgewoontes (veel frisdrank, snacks en snoep) en weinig gelegenheid om te bewegen (veel in de auto, achter de computer of tv zitten) dragen hieraan bij. Als de ouders niet de juiste aandacht hebben voor het kind, kan het uit onlust of verveling gaan eten. Sommige ouders geven hun kind snoep om het te troosten, te belonen of te verwennen. Zo raakt het kind eraan gewend om bij bepaalde spanningen of gevoelens steeds weer te willen snoepen of eten.

Wat zijn de gevolgen?

Een kind dat te dik is, heeft meestal meer moeite om te bewegen en te sporten. Het doet minder snel mee aan spelletjes die veel energie kosten. Omdat een kind dat te dik is zich soms schaamt of gepest wordt, kan het zich onzeker en eenzaam voelen. Overgewicht op jonge leeftijd vergroot de kans dat dit op latere leeftijd blijft bestaan. Ook heeft het meer kans om later een hoge bloeddruk, hart- en vaatziekten, suikerziekte (diabetes) of gewrichtsklachten te krijgen.

Adviezen

Een gezonde leefstijl is voor elk kind erg belangrijk. Het helpt het best als het hele gezin meedoet.

Het gaat vooral om regelmatige lichaamsbeweging en gezonde eetgewoontes. Als het gewicht gelijk blijft heeft u al veel bereikt. Afvallen is meestal niet nodig: omdat uw kind nog groeit gaat het gewicht steeds beter bij de lengte passen.

Meer bewegen

• Maak afspraken met uw kind om te zorgen dat het niet te lang achter de computer of de tv zit.
• Zorg dat uw kind regelmatig buiten speelt, boodschappen doet op de fiets of de hond uitlaat.
• Een kind moet dagelijks minstens een uur actief bewegen. Forceer het niet maar doe zelf mee en maak het leuk. Vraag ook vriendjes, broertjes of zusjes om mee te doen.
• Schrijf uw kind in bij een sportvereniging en ga regelmatig kijken naar trainingen of wedstrijden om het te stimuleren.
• Als uw kind het zwemdiploma A heeft gehaald, ga dan door voor diploma B en C.
• Bedenk een activiteit die u met het hele gezin kunt doen: samen een bos- of strandwandeling of een fietstocht maken, samen zwemmen in het weekend.
• Loop samen naar school, neem vaker de fiets in plaast van de tram, bus of auto.
• Geef uw kind als het 16 is geen scooter, maar laat het fietsen.

Alle kleine beetjes extra lichaamsbeweging helpen. De voedingsmiddelen die uw kind binnenkrijgt worden dan beter verbruikt. Het krijgt steeds meer spieren en minder vet. Het raakt minder snel buiten adem en voelt zich steeds fitter.

Gezond eten

Om te zorgen dat uw kind niet te zwaar wordt, is het nodig dat het anders gaat eten. Zorg voor afwisseling in het eten. In groente, fruit en volkoren producten zitten veel waardevolle voedingsstoffen en weinig calorieën. Ze geven een vol gevoel, waardoor uw kind minder snel te veel eet. Kies voor mager vlees en voor magere of halfvolle melkproducten. Gebruik weinig vet bij het koken. Ongeveer een liter drinken per is belangrijk: naast melk vooral ook water of thee zonder suiker, en soms ook vers sap. Door gezond en gevariëerd te eten krijgt uw kind alle voedingstoffen binnen die het nodig heeft. Vitaminepillen zijn niet nodig.

Op de website www.voedingscentrum.nl kunt u de leeftijd en het geslacht van uw kind intypen. Dan krijgt u een overzicht van de aanbevolen hoeveelheden voedingsmiddelen per dag.

Eet op vaste tijden. Sla het ontbijt niet over! Drie maaltijden per dag is prima. Geef hooguit vier keer per dag een gezond tussendoortje. Bijvoorbeeld: fruit, een volkorenbiscuit, soepstengel of rijstwafel, een doosje rozijnen, stukjes komkommer of wortel. Geef zo min mogelijk frisdrank, snoep of chips. Laat uw kind alleen bij uitzondering snoepen op feestjes of in het weekend, en ook dan alleen een kleine hoeveelheid. Geef zelf het goede voorbeeld. Doe mee aan de regelmaat en aan de gezonde voeding. Gebruik eten niet als zoethoudertje, om uw kind af te leiden, te troosten of te belonen. Geef uw kind aandacht, luister naar wat het te zeggen heeft, geef het een extra knuffel of lees samen een boekje. Ga samen naar de speeltuin of het sportveld. Als een kind de juiste aandacht krijgt, heeft het minder behoefte om te snoepen.

Hoe gaat het verder?

We maken samen een plan om ervoor te zorgen dat uw kind gezonder gaat eten en meer gaat bewegen. Het is goed om uw kind hierbij te betrekken. Vraag wat uw kind zelf zou willen en waar het behoefte aan heeft. Soms is het lastig om grenzen te stellen en afspraken te maken. Bijvoorbeeld over wat uw kind mag eten. Of over hoe lang het achter de computer of tv mag zitten. Als het niet lukt, kom dan weer op het spreekuur. Vaak helpt het om een keer met een dietist te praten, of met een psycholoog die u bij de opvoeding ondersteunt. Een fysiotherapeut kan nuttige beweegingsadviezen geven.

Het eerste jaar bespreken we elke drie maanden hoe het gaat. Als het lukt om de adviezen op te volgen, dan is de kans groot dat uw kind niet zwaarder wordt en toch groeit. Het voelt zich dan fitter, wordt minder gepest en krijgt meer zelfvertrouwen. Als uw kind al op jonge leeftijd een gezonde leefwijze aanleert, is de kans groter dat het dit later ook volhoudt. Dan heeft uw kind later minder kans op suikerziekte (diabetes), hoge bloeddruk, hart- en vaatziekten en gewrichtsklachten.

Heeft u nog vragen?

Als u na het lezen van deze brief nog vragen heeft, dan kunt u daar bij een volgend contact op terugkomen.

Meer informatie over dit en andere onderwerpen is te vinden op www.thuisarts.nl.