Reizigersdiarree

Versiedatum: maart 2007

Deze patiëntenbrief is bedoeld als ondersteuning van het consult door de huisarts. De huisarts geeft de brief mee aan patiënten met de betreffende ziekte of aandoening. De tekst gaat ervan uit dat de patiënt al door de huisarts is gezien en dat de informatie uit de brief is besproken.

De adviezen in de brief gelden alleen voor mensen bij wie de diagnose is gesteld. De informatie dient niet als vervanging van een consult door de huisarts. Bedenk bij het lezen dat uw gezondheidssituatie anders kan zijn dan in de teksten wordt beschreven.

Wat is reizigersdiarree?

Reizigersdiarree ontstaat tijdens of direct na een reis. Meestal is het milde diarree: drie tot vijf keer per dag ontlasting gedurende drie tot vijf dagen. Met daarbij buikkrampen en lichte verhoging. Bij ernstige reizigersdiarree komt de ontlasting veel vaker dan vijf keer per dag . Het duurt dan minstens vijf dagen. U kunt daarbij ook hoge koorts krijgen, overgeven, of er zit bloed en slijm bij.

Hoe ontstaat het?

Reizigersdiarree ontstaat meestal door het eten of drinken van voedsel of drank dat besmet is met bacteriën. Hoe primitiever de omstandigheden en hoe warmer het klimaat, hoe meer kans dat u in aanraking komt met besmet voedsel. Reizigersdiarree kunt u ook in de beste hotels krijgen.

Kan het kwaad?

Reizigersdiarree is vervelend, maar kan meestal geen kwaad. Ernstige reizigersdiarree komt gelukkig weinig voor. Kleine kinderen (jonger dan twee jaar) en oudere reizigers (boven de zeventig jaar) kunnen door diarree sneller dan anderen uitdrogen. Wanneer u diarree heeft met koorts, misselijkheid of overgeven, is de kans dat iemand uitdroogt groter.

Hoe kunt u het voorkomen?

Was uw handen met zeep voor elke maaltijd en na ieder bezoek aan het toilet.
Zorg dat de borden en bestek waarmee u eet goed schoon zijn. Ook bekers of glazen moeten schoon zijn.
Gebruik alleen water dat u eerst heeft gekookt of gezuiverd.
Gebruik geen ongekookte melk, ijsblokjes en schepijs. IJs uit een fabrieksverpakking mag wel.
Drink alleen producten uit fabrieksverpakking (fles, blik of karton) direct nadat u het heeft geopend. Eet geen ongekookte groente. Door uzelf geschild fruit is wel veilig.
Warme maaltijden die bij het opdienen kokend heet zijn, zijn veilig. Vermijd onvoldoende verhit voedsel, vooral vlees, vis, kip en schaaldieren. Wees voorzichtig met eten uit stalletjes langs de weg.

Adviezen

Reizigersdiarree gaat meestal vanzelf over. Zorg dat u genoeg drinkt om uitdroging te voorkomen. Bij milde diarree is voor volwassenen het drinken van bouillon en vruchtensap (van fruit dat u zelf geschild heeft of rechtstreeks uit de fabrieksverpakking) meestal voldoende. Verder kunt u geleidelijk aan weer eten. Een speciaal dieet is niet nodig.

Bij reizigersdiarree kunt u een speciaal ORS-drankje maken om uitdroging te voorkomen. ORS is een afkorting van het Engelse ‘oral rehydration solution’. Het bevat suikers en zouten die het lichaam nodig heeft om vocht op te nemen en vast te houden.

Gebruik ORS als er een verhoogde kans is op uitdroging. Bijvoorbeeld:

bij kinderen en ouderen met reizigersdiarree
bij volwassenen met hevige diarree (minstens 8 keer per dag);
als u bij diarree door koorts of overgeven extra veel vocht verliest en te weinig drinkt of erg veel dorst heeft.

ORS is verkrijgbaar onder verschillende merknamen. Voor kinderen bestaat er ORS met een lekker smaakje. U kunt dit zonder recept bij de apotheek of drogist kopen als kant- en klare drank of als oplospoeder. Lees voor het aanmaken eerst de bijsluiter. Meng ORS met gekookt of gezuiverd water. Niet met voedsel of ander drinken. Drink elke keer nadat u waterige ontlasting heeft gehad een glas, of elke paar minuten een paar slokjes van het ORS drankje. Daarnaast mag u eten en drinken waar u zin in heeft, voor zover dat gaat.

Als u van plan bent naar warme landen te reizen of een gebied met primitieve verblijfsomstandigheden, zorg dan dat u zich goed voorbereid. Neem contact op met de praktijk. Informeer of er in het gebied waar u heen gaat kans bestaat op ernstige of langdurige diarree. Gaat u naar zulke ‘risicogebieden’, neem dan in ieder geval voldoende zakjes ORS mee. We bespreken dan ook of het verstandig is bepaalde medicijnen mee te nemen en wanneer u die moet innemen.

Medicijnen

Alleen tijdens het reizen kunt u eventueel loperamide gebruiken, een middel dat ervoor zorgt dat de ontlasting minder vaak komt. Loperamide mag u hooguit twee dagen gebruiken. Het kan verstopping veroorzaken en het versnelt de genezing niet. Bij bloederige diarree met koorts, en bij kinderen onder de acht jaar, mag u geen loperamide gebruiken. Gebruik loperamide ook niet als u zwanger bent of borstvoeding geeft. Bij diarree helpen de zwarte tabletten met geactiveerde kool (Norit) niet.

Soms krijgt u bij de voorbereiding van uw reis het advies antibiotica mee te nemen voor als u ernstige diarree krijgt. U krijgt dan ook uitleg wanneer u die moet innemen.

Wanneer contact opnemen?

Heeft u reizigersdiarree gekregen? Neem dan contact op of ga naar een plaatselijke arts als u te weinig vocht binnenhoudt en er kans is op uitdroging. Kinderen onder de twee jaar en ouderen boven de 70 jaar moeten op de dag waarop de waterdunne diarree begint naar een arts. Ook als u bij diarree ernstig ziek bent, met koorts en bloed bij de ontlasting, moet u naar een arts.

Heeft u nog vragen?

Als u na het lezen van deze brief nog vragen heeft, dan kunt u daar bij een volgend contact op terugkomen.