Aambeien

Versiedatum: januari 2009

Deze patiëntenbrief is bedoeld als ondersteuning van het consult door de huisarts. De huisarts geeft de brief mee aan patiënten met de betreffende ziekte of aandoening. De tekst gaat ervan uit dat de patiënt al door de huisarts is gezien en dat de informatie uit de brief is besproken.

De adviezen in de brief gelden alleen voor mensen bij wie de diagnose is gesteld. De informatie dient niet als vervanging van een consult door de huisarts. Bedenk bij het lezen dat uw gezondheidssituatie anders kan zijn dan in de teksten wordt beschreven.

Wat zijn het?

Aambeien zijn uitstulpingen van het slijmvlies aan de binnenkant van de darm, in de anus. Aambeien kunnen vervelende klachten geven, maar ze zijn onschuldig en verdwijnen vaak vanzelf.

Wat zijn de verschijnselen?

Aambeien kunnen groter worden en door de anus naar buiten komen. U voelt dan een bobbeltje.

Aambeien kunnen jeuken, een branderig gevoel geven of pijn doen. Het kan voorkomen dat u bij de ontlasting wat bloed verliest. Het bloed zit dan op de ontlasting of op het toiletpapier na het afvegen. Bij grote aambeien kan de anus wat minder goed sluiten waardoor u bloed, slijm of zelfs wat ontlasting kunt verliezen.

Waardoor komt het?

Aambeien ontstaan door een hoge druk rond de anus. De druk kan ontstaan door hard persen (zoals bij harde ontlasting die niet vanzelf komt, of bij een bevalling) of door langdurig hoesten. Ook in de zwangerschap kunnen aambeien ontstaan door de toegenomen druk in de onderbuik.

Adviezen

Zorg voor een regelmatige stoelgang en een zachte ontlasting. Dan hoeft u minder te persen en heeft u minder kans op klachten. Drink veel (1,5 - 2 liter per dag), zorg voor voldoende lichaamsbeweging (een halfuur per dag of meer) en gebruik vezelrijke voeding. In bruin brood, zemelen, groente en vruchten zitten veel vezels. Die vezels trekken vocht aan en zorgen ervoor dat de ontlasting zacht blijft. Ga direct naar het toilet als u aandrang voelt; ophouden maakt de ontlasting hard. Neem de tijd, ontspan en laat de ontlasting rustig komen. Hard persen is niet goed.
Bij irritatie of jeuk kunt u beter zacht of natgemaakt wc-papier gebruiken en daarna de anus voorzichtig droogdeppen. Gebruik van zeep of kant-en-klare reinigingsdoekjes kan de jeuk en irritatie verergeren.
Bij jeuk en branderigheid kunt u proberen of een warm zitbad (zo mogelijk kort na de ontlasting) wat verlichting geeft.

Soms kan de pijn even verminderen als u aambeien die naar buiten zakken voorzichtig naar binnen duwt.

Medicijnen

Medicijnen kunnen helpen de klachten te verzachten. We bespreken welke behandeling het meest geschikt lijkt:

Vaselinecetomacrogolcrème, zinksulfaatvaselinecrème of een zinkoxidezetpil bij jeuk en irritatie: twee maal per dag insmeren en na elke ontlasting. Crème en zetpillen kunt u zonder recept bij de drogist of apotheek kopen.
Lidocaïne vaselinecrème bij pijn of branderige jeuk: twee maal per dag insmeren en na elke ontlasting. Niet langer dan vier weken gebruiken. Hiervoor is een recept nodig.
Hydrocortisonvaselinecrème (1%) werkt ontstekingsremmend en verzachtend; tweemaal per dag insmeren. Niet langer dan twee weken gebruiken. Ook hiervoor is een recept nodig.

Er zijn verschillende medicijnen die uw ontlasting zachter kunnen maken. Voorbeelden zijn:

Psylliumvezels (in poedervorm) of lactulose (poeder of siroop). Deze middelen kunt u gebruiken zolang u klachten heeft. U kunt ze zonder recept kopen in uw drogist of apotheek. Zorg dat u bij deze middelen voldoende drinkt (1,5 - 2 liter per dag). Als de ontlasting een paar weken zacht is en de klachten over zijn, dan kunt u proberen de psyllium of lactulose af te bouwen. Probeer daarna de ontlasting zacht te houden door veel te drinken, vezelrijke voeding en voldoende te bewegen (zie adviezen).
Bisacodyl (tablet of zetpil) is bedoeld voor kortdurend gebruik (maximaal drie dagen). Het prikkelt de darm en maakt de ontlasting zachter. Bisacodyl is zonder recept verkrijgbaar.

Hoe gaat het verder

Door de adviezen op te volgen verdwijnen de klachten vaak vanzelf. Om te voorkomen dat de klachten terugkomen, moet u zorgen dat uw ontlasting zacht blijft. Voorkom drukverhoging in uw buik: door niet meer te persen en eventuele hoestklachten aan te pakken. Klachten van aambeien die bij de zwangerschap of na de bevalling zijn ontstaan, verdwijnen meestal na enkele weken.Als het niet zeker is of aambeien de oorzaak zijn van uw klachten, als eventueel bloedverlies uit de anus aanhoudt, of als u behalve bloed ook slijm bij de ontlasting verliest, is verder onderzoek nodig.

Wanneer een aambei opzwelt, hard aanvoelt of pijn blijft doen, neem dan contact op met de praktijk.

Heeft u nog vragen?

Als u na het lezen van deze brief nog vragen heeft, kunt u daar bij een volgend contact op terugkomen.