Polymyalgia Rheumatica

Versiedatum: februari 2010

Wat is Polymyalgia Rheumatica?

Polymyalgia Rheumatica (PMR) is een aandoening waarbij de spieren rond de nek, schouders en/of heupen stijf en pijnlijk zijn. De oorzaak is onbekend. PMR komt bijna uitsluitend voor bij mensen die ouder zijn dan vijftig jaar.

Het is vaak moeilijk met zekerheid te zeggen of iemand PMR heeft, omdat dezelfde klachten ook voorkomen bij andere aandoeningen. Pas als de klachten aanhouden en uit bloedonderzoek blijkt dat er een ontsteking is, gaan we ervan uit dat u PMR heeft.

Wat zijn de verschijnselen?

Iemand met PMR heeft pijn en stijfheid in de spieren rond de nek, hals en schouders en/of rond de heupen of billen. De klachten kunnen aan één kant beginnen, maar zijn meestal symmetrisch (in beide schouders, heupen of billen).

’s Ochtends, wanneer u wakker wordt, zijn de klachten het hevigst. Pas na een uur komt u een beetje op gang. De pijn en stijfheid kunnen heel hinderlijk zijn, bijvoorbeeld bij het opstaan uit uw bed of stoel, en bij het aankleden of wassen. Door bewegen wordt de pijn erger. Ook ’s nachts kunt u veel last hebben.

Mensen met PMR kunnen ook last hebben van hun polsen of enkels. De handen of voeten kunnen opzetten doordat ze vocht vasthouden.

PMR kan samengaan met lichte koorts, moeheid, u ziek voelen, afvallen of nachtelijk zweten.

Sommige mensen met PMR krijgen ook hoofdpijn. De pijn zit aan de zijkant van het hoofd, aan een of beide slapen. Het kauwen kan pijn doen. U kunt ook opeens slechter gaan zien. Deze aandoening heet ‘arteriitis temporalis’. In het gebied waar u pijn heeft zijn dan bloedvaten ontstoken. Als deze klachten optreden, moet u direct contact opnemen met de praktijk.

Hoe ontstaat het?

Hoe PMR ontstaat is niet bekend.

Adviezen

Bij spier- en gewrichtsklachten wordt vaak aangeraden om de spieren warm te houden en regelmatig te oefenen, of juist te koelen met een ‘icepack’. Als u dat prettig vindt mag u dat doen. Het kan de klachten verzachten maar de PMR wordt er niet minder van. Ook fysiotherapie geeft geen duidelijke verbetering.

Medicijnen

Als u PMR heeft, krijgt u corticosteroïden (bijnierschorshormoon) voorgeschreven, meestal in de vorm van tabletten of capsules prednison. Hiermee gaan de klachten meestal snel over. U begint met dagelijks één tablet prednison van 15 mg. Na een maand wordt de dosis heel geleidelijk verlaagd.

Prednison is een krachtig middel dat de afweer en de ontsteking onderdrukt. Maar het heeft ook bijwerkingen. Van prednison kunt u dikker worden, vooral in uw gezicht. Het kan maagklachten geven en uw bloedsuikergehalte kan omhoog gaan. Bij langdurig gebruik van prednison kan ook botontkalking ontstaan. Daarom krijgt u er meestal nog medicijnen bij: een middel om de maag te beschermen en een middel om botontkalking tegen te gaan. Eventueel ook calcium en vitamine D.

Als u nog niet bent begonnen met prednison, of als dat nog niet goed werkt, kunt u paracetamol als pijnstiller gebruiken. Bijvoorbeeld 3 tot 4 maal per 24 uur 1 of 2 tabletten paracetamol van 500 mg. Als dat niet helpt, kunt u in overleg een NSAID proberen, bijvoorbeeld diclofenac (3 maal daags 50 mg), naproxen (2 maal daags 500 mg), of ibuprofen (3 maal daags 400 mg). NSAID’s kunnen maagklachten geven en de werking van andere medicijnen beïnvloeden.

Hoe gaat het verder?

De behandeling met prednison kan een tot twee jaar duren. Zolang u prednison slikt, moet uw bloed (de bezinking) regelmatig worden gecontroleerd. Ook controleren we in het begin van de behandeling uw glucosegehalte en bloeddruk. We spreken af wanneer u weer contact opneemt voor controle; in ieder geval na één week en na vier weken. Het is belangrijk dat u de afgesproken hoeveelheid prednison blijft innemen om te voorkomen dat u opnieuw klachten krijgt. Lukt het u niet om de prednison te blijven innemen, bijvoorbeeld omdat de bijwerkingen te zwaar zijn, dan bespreken we op de praktijk wat we daar aan kunnen doen. Stoppen of minderen met de prednison mag alleen in overleg. Prednison moet heel geleidelijk worden afgebouwd.

Als je bij PMR niets doet en geen medicijnen neemt, gaan de klachten uiteindelijk ook vanzelf over, maar dat duurt dan maanden tot soms jaren.

Bel de praktijk als u vragen heeft over uw medicijnen of als de klachten terugkomen. Neem direct contact op met de praktijk:

• als u hoofdpijn krijgt aan een of beide slapen;
• als u koorts heeft (meer dan 38 graden Celsius);
• als u opeens slechter gaat zien. Dan moet u met spoed naar de oogarts.

Heeft u nog vragen?

Als u na het lezen van deze brief nog vragen heeft, kunt u daar bij een volgend contact op terugkomen.