Medicijnafhankelijke hoofdpijn
Versiedatum: oktober 2004
Deze patiëntenbrief is bedoeld als ondersteuning van het consult door de huisarts. De huisarts geeft de brief mee aan patiënten met de betreffende ziekte of aandoening. De tekst gaat ervan uit dat de patiënt al door de huisarts is gezien en dat de informatie uit de brief is besproken.
De adviezen in de brief gelden alleen voor mensen bij wie de diagnose is gesteld. De informatie dient niet als vervanging van een consult door de huisarts. Bedenk bij het lezen dat uw gezondheidssituatie anders kan zijn dan in de teksten wordt beschreven.
Wat is medicijnafhankelijke hoofdpijn?
Medicijnafhankelijke hoofdpijn treedt vrijwel dagelijks op en duurt dan vaak de hele dag. De ernst van de pijn kan wisselen. De hoofdpijn komt voor bij mensen die (veel) pijnstillers gebruiken. Het gaat dan meestal om pijnstillers die u gebruikt omdat u al (een andere soort) hoofdpijn heeft, zoals migraine of spanningshoofdpijn.
Hoe ontstaat medicijnafhankelijke hoofdpijn?
Medicijnafhankelijke hoofdpijn komt (vreemd genoeg) door dagelijks gebruik van pijnstillers tegen hoofdpijn. Als u vaak ernstige hoofdpijn heeft, ligt het voor de hand om daartegen pijnstillers te slikken. Sommige mensen nemen zelfs een pijnstiller als ze nog geen hoofdpijn hebben om te voorkomen dat de hoofdpijn terugkomt. Het kan ook dat u, min of meer uit gewoonte, pijnstillers slikt en daar steeds meer van gaat gebruiken. Het vele gebruik van pijnstillers kan medicijnafhankelijke hoofdpijn geven. De hoofdpijn komt als het ware bovenop de 'eigen hoofdpijn' die u al had. Door gebruik van veel pijnstillers kan ook gewenning ontstaan. Dat betekent dat meer pijnstillers nodig zijn om dezelfde werking te bereiken.
U kunt zozeer aan pijnstillers gewend zijn dat u medicijnafhankelijke hoofdpijn krijgt als u de pijnstillers even niet slikt. Dezelfde soort hoofdpijn kan ook ontstaan als u veel cafeïne gebruikt. Cafeïne is per slot van rekening een soort medicijn. Bedenk dat het niet alleen in koffie zit! Cafeïne zit bijvoorbeeld ook in thee, ice-tea, redbull en chocolade. Er bestaan zelfs pijnstillers met coffeïne.
Welke medicijnen?
Bij mensen die vaak hoofdpijn hebben, kunnen pijnstillers als paracetamol, acetylsalicyl, diclofenac, naproxen en ibuprofen extra hoofdpijn geven. De specifieke migrainemiddelen zoals de triptanen of ergotamine kunnen ook extra hoofdpijn geven, met name wanneer u er te veel van gebruikt.
Iemand die weinig of geen hoofdpijn heeft en de pijnstillers om een andere reden slikt, zal vermoedelijk niet gauw medicijnafhankelijke hoofdpijn krijgen.
Adviezen
Als u hoofdpijn heeft door gebruik van veel pijnstillers, dan is daarmee stoppen het enige dat helpt. Komt de hoofdpijn door gebruik van te veel cafeïne, stop dan met de cafeïnehoudende middelen. Doordat u stopt met middelen waar uw lichaam gewend aan is geraakt, kan de hoofdpijn gedurende de eerste dagen (soms tot twee weken) verergeren. De hoofdpijn kan uw dagelijkse bezigheden behoorlijk verstoren. Dat maakt het extra moeilijk om te stoppen, maar probeer toch door te zetten.
Hoe gaat het verder?
Stoppen met (hoofd)pijnmedicijnen is niet gemakkelijk. Bespreek het vooraf met familie en/of vrienden. Vraag begrip voor de situatie en vraag steun bij het ontwennen. Het is belangrijk dat mensen om u heen beseffen dat u een tijdje met ernstige hoofdpijn rondloopt. Schrijf eventueel in een hoofdpijndagboek hoe het gaat in deze weken. U kunt het dagboek meenemen naar het spreekuur. Dan kunnen we het samen bekijken en bespreken. Als u tussendoor bang bent dat het stoppen u niet gaat lukken, bel dan naar de praktijk.
Uiteindelijk zal de medicijnafhankelijke hoofdpijn wegblijven. Uw oorspronkelijke 'eigen hoofdpijn' kan terugkomen. We moeten dan eerst ontdekken om wat voor hoofdpijn het daarbij gaat (migraine, spanningshoofdpijn). Ook hierbij helpt een hoofdpijndagboek. Vervolgens gaan we op zoek naar een behandeling die u goed helpt.
Heeft u nog vragen?
Als u na het lezen van deze brief nog vragen heeft, kunt u daar bij een volgend contact op terugkomen.
