Kinkhoest
Versiedatum: oktober 2003
Deze patiëntenbrief is bedoeld als ondersteuning van het consult door de huisarts. De huisarts geeft de brief mee aan patiënten met de betreffende ziekte of aandoening. De tekst gaat ervan uit dat de patiënt al door de huisarts is gezien en dat de informatie uit de brief is besproken.
De adviezen in de brief gelden alleen voor mensen bij wie de diagnose is gesteld. De informatie dient niet als vervanging van een consult door de huisarts. Bedenk bij het lezen dat uw gezondheidssituatie anders kan zijn dan in de teksten wordt beschreven.
Wat is kinkhoest?
Kinkhoest is een ziekte van de bovenste luchtwegen gekenmerkt door langdurige, hevige hoestbuien. Zowel kinderen als volwassenen kunnen kinkhoest krijgen.
Wat zijn de verschijnselen?
Kinkhoest begint met een verkoudheid, niezen, lichte koorts en prikkelhoest. Na twee weken ontstaan hevige, plotseling opkomende hoestbuien met opgeven van helder, taai slijm, soms met overgeven. De hoestbui eindigt vaak met een lange gierende inademing. Zuigelingen (jonger dan een jaar) kunnen door de hoestaanval benauwd worden en blauw aanlopen. De hoestbuien zijn uitputtend, waardoor bij baby’s de kracht om te drinken kan afnemen. Na enkele weken worden de hoestbuien minder heftig. Toch kan het hoesten vaak drie tot vier maanden duren.
Hoe ontstaat het?
Kinkhoest wordt veroorzaakt door een bacterie (Bordetella pertussis). Iemand met kinkhoest kan de bacterie overdragen door niezen of aanhoesten van druppeltjes uit de mond of keel. Als uw kind besmet is, wordt het na één tot drie weken verkouden. Vanaf het begin van de verkoudheid tot ongeveer vier weken daarna kan uw kind de bacterie op anderen overdragen. De ziekte is dus al besmettelijk voordat de kenmerkende hoestbuien optreden
Adviezen
Kinderen worden in het eerste levensjaar vier keer tegen kinkhoest ingeënt, de eerste keer als ze twee maanden zijn. De inenting geeft een goede maar geen volledige bescherming gedurende vier tot vijf jaar. Als een kind dat is ingeënt toch kinkhoest krijgt, verloopt de ziekte milder. Kinkhoest gaat vanzelf over, al duurt het vaak maanden. Rust kan ervoor zorgen dat uw kind wat minder hoestaanvallen krijgt. Omdat kinkhoest lang duurt, moet u de rust niet afdwingen als uw kind wil spelen.
Op het moment dat kinkhoest wordt herkend, is de meest besmettelijke periode al verstreken en heeft besmetting van anderen meestal al plaatsgevonden. Het heeft dus geen zin een kind met kinkhoest thuis te houden. Het mag gerust naar school. Wel is het zinvol om het op school te melden, zodat andere ouders gewaarschuwd zijn en eventuele kinkhoest bij hun kind kunnen herkennen. Omdat baby’s nog niet (volledig) tegen kinkhoest zijn ingeënt, moeten vrouwen die meer dan 34 weken zwanger zijn en baby’s jonger dan één jaar proberen besmetting te voorkomen. Als er kans is op besmetting, dienen zij met hun huisarts contact op te nemen.
Medicijnen
Antibiotica hebben over het algemeen geen zin. De hoestbuien worden er niet minder door en de kinkhoestperiode duurt even lang. Alleen indien er in het gezin zwangere vrouwen en baby’s (onder één jaar) aanwezig zijn, wordt overwogen het hele gezin antibiotica te geven om besmetting van de baby te voorkomen.
Hoe gaat het verder?
De hoestaanvallen kunnen drie tot vier maanden doorgaan. Een kind dat kinkhoest heeft doorgemaakt, is daarna langdurig tegen de ziekte beschermd.
Heeft u nog vragen?
Als u na het lezen van deze brief nog vragen heeft, kunt u daar bij een volgend contact op terugkomen.
