Wereldgriep (grieppandemie)

Versiedatum: januari 2011

Wat is een wereldgriep?

Bij een wereldgriep (grieppandemie) krijgen heel veel mensen over de hele wereld binnen enkele maanden griep. Veel mensen worden hierdoor ernstig ziek. Sommige mensen zullen hieraan overlijden. Hoeveel mensen ziek worden, is niet te voorspellen. Een wereldgriep komt eens in de 10 tot 50 jaar voor. De laatste wereldgriep was in 2009. Dit was de Mexicaanse griep veroorzaakt door het Nieuwe Influenza A (H1N1) virus. Vergeleken met andere wereldgriepen als de Honkong griep in 1968 of de Spaanse griep in 1918 was de Mexicaanse griep een milde griep met weinig ernstig zieken.

Hoe ontstaat een wereldgriep?

Een wereldgriep ontstaat door een nieuw griepvirus. Niemand heeft weerstand kunnen opbouwen tegen zo’n nieuw virus. Daardoor worden veel mensen ziek. Omdat het een nieuw virus is, is er niet direct een griepprik om mensen tegen het virus te beschermen.

Het virus wordt gemakkelijk van de ene mens op de ander overgedragen, bijvoorbeeld door hoesten of praten. Doordat veel mensen reizen, verspreidt het virus zich snel over de wereld.

Wat is het verschil met gewone griep?

Gewone griep ontstaat door een virus dat erg veel lijkt op een al bekend virus. Veel mensen hebben al weerstand tegen zo’n soort virus. Daardoor worden minder mensen ziek en verspreidt het gewone griepvirus zich minder snel. Bij de gewone griep is er genoeg tijd om een griepprik te maken die mensen tegen dit virus beschermt.

Hoe ontstaat een nieuw griepvirus?

Een nieuw griepvirus kan op verschillende manieren ontstaan. Zo kan het gewone griepvirus in contact komen met een griepvirus van dieren (meestal vogels). Als bijvoorbeeld een kippenboer die griep heeft, in aanraking komt met een griepvirus van zijn kippen, dan kunnen die twee griepvirussen samen veranderen in een nieuw griepvirus dat besmettelijk is voor de mens.

Pas als het nieuwe griepvirus van de ene mens op de andere kan worden overgedragen, kan een wereldgriep ontstaan. Niemand weet wanneer dat zal gebeuren. Het kan binnenkort zijn of nog jaren duren.

Is er direct een griepprik tegen een nieuwe wereldgriep?

Nee, niet direct. Pas als het nieuwe griepvirus er is, kan er een griepprik (vaccin) worden ontwikkeld. Het ontwikkelen van een griepprik duurt ongeveer zes maanden. In die tijd zullen er al veel mensen over de hele wereld ziek zijn geworden.

Zijn er medicijnen tegen de wereldgriep?

Er zijn medicijnen die het griepvirus remmen. We noemen dit virusremmers. Deze zijn bekend onder de naam oseltamivir. Het zijn zeker geen krachtige geneesmiddelen. We weten dat virusremmers de klachten bij een bekend griepvirus wat verminderen. Als u gezond bent en u krijgt de nieuwe griep, dan heeft u waarschijnlijk geen virusremmers nodig. Tijdens de Mexicaanse griep kwamen mensen met een gezondheidsrisico (bijvoorbeeld diabetes mellitus, een longziekte, een hartziekte of een nieraandoening), vrouwen in de laatste drie maanden van hun zwangerschap en kinderen jonger dan 2 jaar bij de eerste griepverschijnselen in aanmerking voor virusremmers.

Hoe voorkomt u dat u besmet wordt als de wereldgriep uitbreekt?

Het griepvirus zit in druppeltjes snot, slijm en speeksel. Iemand kan het virus via de lucht verspreiden, bijvoorbeeld door hoesten, niezen en praten. Het virus kan ook via de handen worden overgedragen. Bijvoorbeeld als iemand zijn neus afveegt en daarna de deurklink aanraakt of u een hand geeft.

U raakt besmet als u het virus inademt of als het virus in uw neus, mond of ogen komt.

Als er een wereldgriep uitbreekt, kunt u het volgende doen om de kans dat u besmet raakt te verkleinen.

• Voorkom contact met mensen die griep hebben Moet u toch bij een grieppatiënt zijn, doe dat dan zo kort mogelijk en was na het bezoek uw handen. Een mond-neusmasker en veiligheidsbril beschermen u niet tegen een wereldgriep.
• Raak zo min mogelijk uw ogen, neus en mond aan
• Was vaak uw handen met water en zeep Droog uw handen af met papieren handdoekjes en gooi het papier meteen daarna in de vuilnisbak. Water en zeep is het beste. Als u geen water en zeep heeft om uw handen mee te wassen kunt u eventueel handalcohol (gel) gebruiken.
• Bedek uw neus en mond bij hoesten of niezen Gebruik een papieren zakdoek maar één keer en gooi het meteen daarna in een vuilnisbak. Doe hetzelfde als u uw neus snuit. Was daarna uw handen met water en zeep.
• Maak regelmatig schoon Maak harde oppervlakken en voorwerpen (zoals het aanrecht, keukengerei, kranen, deurklinken, trapleuningen en telefoons) regelmatig schoon. Doe dit met een normaal schoonmaakmiddel.
• Het heeft géén zin om ‘alvast’ virusremmers in te nemen als u zelf niet ziek bent, ook niet als u contact heeft (gehad) met een grieppatiënt.

Wat moet u doen als de wereldgriep uitbreekt en u krijgt griep?

Blijf thuis, neem rust en zorg dat u voldoende drinkt (tenminste anderhalve liter per dag). Als u verder gezond bent gaan de klachten meestal binnen zeven dagen vanzelf over. Neem de volgende maatregelen om te voorkomen dat u anderen met het griepvirus besmet.

• Ga niet naar de praktijk of naar een polikliniek. Dan zou u mensen in de wachtkamer kunnen besmetten.
• Blijf zoveel mogelijk uit de buurt van andere mensen totdat u geen klachten meer heeft.
• Raak zo min mogelijk uw ogen, neus en mond aan.
• Was vaak uw handen met water en zeep Droog uw handen met papieren handdoekjes en gooi het papier meteen daarna in de vuilnisbak. Als u geen water en zeep heeft om uw handen mee te wassen kunt u eventueel handalcohol (gel) gebruiken.
• Hand voor uw neus en mond als u hoest of niest Het beste is hoesten of niezen in een papieren zakdoek. Gebruik een papieren zakdoekje maar één keer en gooi het meteen daarna in een vuilnisbak. Doe hetzelfde als u uw neus snuit. Was daarna uw handen met water en zeep.
• Maak regelmatig schoon Maak harde oppervlakken en voorwerpen (zoals het aanrecht, keukengerei, kranen, deurklinken, trapleuningen en telefoons) regelmatig schoon. Doe dit met een normaal schoonmaakmiddel. Wasgoed (pyjama’s, lakens, slopen, handdoeken) kunt u met gewoon waspoeder met 60 graden wassen.

Wanneer contact opnemen?

Bel de praktijk als u griep heeft en

• het hoesten wordt steeds erger;
• u wordt kortademig / benauwd;
• u suf wordt;
• u langer dan vijf dagen koorts houdt;

kinderen onder de 2 jaar met koorts: dezelfde dag bellen,

kinderen boven de 2 jaar: na drie dagen koorts bellen);

• u opnieuw koorts krijgt nadat u een paar dagen koortsvrij bent geweest;
• u op de huid puntvormige vlekjes krijgt die niet verdwijnen als u er met een glas op drukt;
• u de kin niet op de borst kunt brengen.

Meer informatie

Als er een wereldgriep uitbreekt, krijgt u via radio, televisie, internet en kranten informatie over wat u verder moet doen.

Heeft u nog vragen?

Als u na het lezen van deze brief nog vragen heeft, kunt u daar bij een volgend contact op terugkomen..