Constitutioneel eczeem algemeen
Versiedatum: oktober 2006
Deze patiëntenbrief is bedoeld als ondersteuning van het consult door de huisarts. De huisarts geeft de brief mee aan patiënten met de betreffende ziekte of aandoening. De tekst gaat ervan uit dat de patiënt al door de huisarts is gezien en dat de informatie uit de brief is besproken.
De adviezen in de brief gelden alleen voor mensen bij wie de diagnose is gesteld. De informatie dient niet als vervanging van een consult door de huisarts. Bedenk bij het lezen dat uw gezondheidssituatie anders kan zijn dan in de teksten wordt beschreven.
Wat is constitutioneel eczeem?
Constitutioneel eczeem is een jeukende huiduitslag met verschijnselen als roodheid, zwelling, schilfers, puistjes, blaasjes, kloofjes of korstjes. Kinderen jonger dan twee jaar krijgen het eczeem vooral in het gezicht (behalve rond de neus en mond) en op het behaarde hoofd. Dit wordt ook wel ‘dauwworm’ genoemd. Ook op de ellebogen, de knieën en het bovenlichaam kan het eczeem voorkomen. Vanaf het derde levensjaar zit het eczeem vooral in de elleboog- en knieholten en op de polsen en de enkels.
Hoe ontstaat het?
De meeste kinderen met constitutioneel eczeem hebben aanleg voor allergie. Allergie wil zeggen dat het lichaam overgevoelig is voor bepaalde stoffen of prikkels uit de omgeving. Bij constitutioneel eczeem is het meestal onduidelijk voor welke prikkels het lichaam gevoelig is.
De aanleg voor allergie is erfelijk en kan dus ook bij andere familieleden voorkomen. De allergie kan zich ook op andere manieren uiten, bijvoorbeeld in de vorm van hooikoorts of astma, of voedselallergie.
Door krabben en stress kan het eczeem verergeren. Ook tijdens een (infectie)ziekte kan het eczeem tijdelijk verergeren, bijvoorbeeld bij keelpijn, verkoudheid of griep. Bij sommige kinderen kunnen prikkels uit de lucht (bijvoorbeeld huisstofmijt) of uit de voeding het eczeem verergeren.
Onderzoek
Sommige kinderen onder de twee jaar met eczeem krijgen na het eten van bepaalde voedingsmiddelen ook andere allergische klachten: bijvoorbeeld uitslag over het hele lichaam, maagdarmklachten of hoesten en een piepende ademhaling. Alleen dan is het zinvol om onderzoek te doen naar voedselallergie. De huisarts of diëtiste zal u hierbij begeleiden. Met behulp van een dieet wordt gekeken of het eczeem samenhangt met bepaalde stoffen in de voeding. Meestal gaat het om eiwitten in melk, ei, vis, pinda of soja. Zodra u weet welke voedingsstoffen het eczeem verergeren, kunt u proberen deze te vermijden.
Bij volwassenen en kinderen ouder dan twee jaar heeft de voeding weinig invloed op het eczeem. Onderzoek naar voedselallergie heeft dan geen zin.
Bloedonderzoek of huidtesten hebben bij constitutioneel eczeem geen zin.
Adviezen
Voorkom krabben. Door krabben verergert het eczeem en wordt de jeuk heviger. Houd daarom de nagels kort. Doe bij een kind eventueel handschoentjes aan wanneer het zich veel krabt. Afleiding kan op zo’n moment ook helpen.
Een droge huid is gevoeliger voor prikkels en geeft meer jeuk. Probeer daarom uitdrogen van de huid te voorkomen door niet te vaak, niet te lang en niet te warm te baden. Gebruik zo min mogelijk zeep of badschuim. U kunt ook wat olie (sojaolie of arachideolie) aan het badwater toevoegen. Na het wassen smeert u de huid direct in met een vette crème of zalf.. Door warmte of wol kan de huid geïrriteerd worden en dit kan het eczeem verergeren. Probeer dit te vermijden. Kies voor luchtig zittende kleding, bij voorkeur van katoen.
Maatregelen tegen huisstofmijt, huisdieren en stuifmeel (pollen) hebben geen invloed op constitutioneel eczeem en hebben dus geen zin.
Constitutioneel eczeem is niet besmettelijk; u kunt de huid gerust aanraken. Vooral voor kinderen is aanraken en knuffelen belangrijk.
Het is niet duidelijk of borstvoeding de kans op eczeem vermindert. Als er in de familie veel aanleg is voor allergie, dan geeft borstvoeding hier mogelijk enige bescherming tegen.
Hoe gaat het verder?
Maak opnieuw een afspraak als de klachten na twee weken niet zijn verbeterd. Het kan zijn dat u (of uw kind) dan een speciale zalf nodig heeft.
Bij constitutioneel eczeem kunnen de klachten in perioden verergeren of juist verdwijnen. Een zalf kan het eczeem verminderen, maar niet blijvend genezen. De meeste kinderen hebben na het dertiende levensjaar geen klachten meer en na het dertigste levensjaar komt constitutioneel eczeem nog maar weinig voor. Kinderen met constitutioneel eczeem hebben 30 procent kans om later astma te krijgen en 15 procent kans om later allergische neusklachten te krijgen.
Heeft u nog vragen?
Als u na het lezen van deze brief nog vragen heeft, dan kunt u daar bij een volgend contact op terugkomen.
