Gordelroos

Versiedatum: mei 2011

Wat is gordelroos?

Gordelroos (herpes zoster) is een huiduitslag veroorzaakt door het waterpokkenvirus. Het beperkt zich tot één helft van uw lichaam. Gordelroos gaat meestal vanzelf over.

Wat zijn de verschijnselen?

Er ontstaat jeuk of pijn in een huidstrook van uw gezicht, romp of ledematen. Na enkele dagen ontstaan er rode vlekjes en blaasjes. Soms een paar, soms tientallen. Gedurende een week kunnen er nieuwe blaasjes bij komen. De blaasjes zitten bijvoorbeeld als een gordel om de linker helft van uw borstkas, vandaar de naam gordelroos. De pijn kan hevig zijn en u kunt zich grieperig voelen of lichte koorts krijgen. Soms geeft gordelroos alleen jeuk en pijn, zonder vlekjes of blaasjes. Bij gordelroos in het gezicht kan uw oog ontstoken raken.

Hoe ontstaat het?

Wanneer iemand, meestal als kind, voor het eerst in aanraking komt met het waterpokkenvirus, krijgt hij of zij de waterpokken. Na genezing blijft het virus achter in de zenuwen van de huid. U merkt daar niets van. Soms wordt het virus na jaren weer actief en veroorzaakt het gordelroos. Hoe dat komt weten we niet. De kans op gordelroos is het grootst als u ouder bent dan zestig jaar.

Adviezen

Laat uw huid zoveel mogelijk met rust. U mag gewoon douchen of in bad. Om uw kleding te beschermen of schuren te voorkomen, kunt u de blaasjes afdekken met zacht wondgaas.

Was uw handen met water en zeep als u aan de blaasjes heeft gezeten. De blaasjes zijn besmettelijk totdat ze zijn ingedroogd. Het virus zit in het vocht van de blaasjes. Als het virus op uw handen zit, draagt u het gemakkelijk over. Iemand die nog geen waterpokken heeft gehad, kan er waterpokken van krijgen. Het is niet mogelijk om er rechtstreeks gordelroos van te krijgen.

Probeer te voorkomen dat vrouwen in de eerste drie maanden van de zwangerschap (die nog geen waterpokken hebben gehad) worden besmet. Waterpokken kan het ongeboren kind beschadigen als de moeder het tijdens de zwangerschap heeft. Gelukkig hebben bijna alle volwassenen in Nederland de waterpokken als kind al gehad. Dat geldt dus ook voor de aanstaande moeders. Baby’s en mensen met een ernstig verminderde weerstand kunnen extra ziek worden van waterpokken.

Medicijnen

In de meeste gevallen hoeft u niets te doen. Op de blaasjes kunt u een indrogende zalf (zink-oxide zalf of pasta) smeren. Zo nodig kunt u een vloeistof (schudsel) of crème op de huid aanbrengen om de jeuk te verzachten. Tegen de pijn kunt u zo nodig paracetamol gebruiken. Neem twee tot driemaal per vierentwintig uur een of twee tabletten. Een tablet paracetamol is na 5 uur uitgewerkt. Als dat onvoldoende helpt, kunt u diclofenac, ibuprofen of naproxen proberen. Deze drie middelen noemen we NSAID’s. Soms kunnen NSAID’s maagklachten geven. Ook kunnen ze de werking van andere medicijnen beïnvloeden. Mensen met hart-, vaat- en nierproblemen en mensen boven de 70 jaar moeten extra voorzichtig zijn met het gebruik van NSAID’s.

Als gordelroos in het gezicht voorkomt of als u bijvoorbeeld verzwakt bent door een ernstige ziekte, wordt aciclovir voorgeschreven. Aciclovir bestrijdt het virus en vermindert de kans op langdurige pijn. Bijwerkingen van aciclovir zijn hoofdpijn en misselijkheid.

Hoe gaat het verder?

Gordelroos gaat meestal na een tot twee weken vanzelf over. Daarna blijft de huid nog een paar weken vlekkerig. Gordelroos geeft meestal geen littekens, tenzij u heeft gekrabd. Een enkele keer blijven er langdurig klachten bestaan: de plek blijft vlekkerig of gevoelloos of u houdt jeuk of soms heftige pijn. Deze restklachten komen vooral bij ouderen voor. Het komt zelden voor dat iemand een tweede keer gordelroos krijgt.

Wanneer contact opnemen?

Neem contact op als u bij gordelroos in het gezicht een tintelend gevoel, jeuk of pijn aan uw oog of neuspunt krijgt.

Heeft u nog vragen?

Als u na het lezen van deze brief nog vragen heeft, kunt u daar bij een volgend contact op terugkomen.