Plasproblemen bij oudere mannen

Versiedatum: juli 2011

Wat wordt bedoeld met plasproblemen bij oudere mannen?

Veel mannen krijgen op oudere leeftijd problemen met plassen. U moet bijvoorbeeld vaker plassen, overdag maar ook 's nachts. De plas komt moeilijk op gang of heeft een zwakkere straal. U kunt last hebben van nadruppelen of het gevoel dat uw blaas niet leeg is na het plassen. Het kan zijn dat u de plas minder goed kunt ophouden of tijdelijk niet kunt plassen.

De prostaat en de plasbuis

De prostaat is een klier, zo groot als een kastanje. Deze klier zit onder de blaas. De plasbuis loopt vanuit de blaas door de prostaat en penis naar buiten. De prostaat produceert het vocht waar de zaadcellen in zwemmen. Bij een zaadlozing komt dit vocht via de plasbuis naar buiten.

Hoe ontstaan de klachten?

Op oudere leeftijd verandert de prostaat. Een van die veranderingen is dat de prostaat meestal groter wordt. Deze verandering is goedaardig en heeft niets met kanker te maken. De prostaat kan de plasbuis dichtdrukken, waardoor u problemen krijgt met plassen. Ook blijken de spieren rond de uitgang van de blaas vaak minder goed te werken. Sommige medicijnen kunnen de klachten verergeren.

Onderzoek

De prostaat wordt met een vinger via de anus afgetast. Daarbij wordt gevoeld of de prostaat vergroot is en verder normaal en gelijkmatig aanvoelt. Als de prostaat bij onderzoek gevoelig is, kan dat wijzen op een ontsteking. Uw plas wordt nagekeken om te controleren of er tekenen van ontsteking zijn. Bij twijfel kan verder onderzoek worden gedaan.

Adviezen

De volgende adviezen kunnen de klachten verminderen:

• Ga regelmatig naar het toilet, vooral als u in korte tijd veel gedronken heeft;
• Neem de tijd om te plassen;
• Plas bij voorkeur zittend;
• Zorg dat u uw blaas en plasbuis zo goed mogelijk leeg plast.
• Probeer tijdens het plassen te ontspannen en niet te persen.

Medicijnen

Een goedaardige vergroting van de prostaat hoeft niet behandeld te worden. Als u de adviezen opvolgt en toch veel last houdt, kunt u proberen of medicijnen de klachten verminderen. Deze zogenaamde alfablokkers ontspannen de opening van de blaas naar de plasbuis, waardoor u iets gemakkelijker zou kunnen plassen. Alfablokkers werken niet bij iedereen. Als bijwerking kunnen misselijkheid, diarree, bloeddrukdaling, duizeligheid, hoofdpijn en hartkloppingen optreden. Voorbeelden van alfablokkers zijn alfuzosine en tamsulosine. U merkt binnen zes weken of de medicijnen helpen. Als ze helpen kunt u ze drie maanden gebruiken. Daarna kijkt u hoe het zonder medicijnen gaat.

Operatie

Als u de adviezen opvolgt en toch veel klachten houdt, kan een operatie soms helpen. U heeft daarbij 75 procent kans dat de klachten verbeteren, en 5 tot 10 procent kans dat ze verergeren. Ook heeft u 10 procent kans op blijvende problemen zoals het niet meer kunnen ophouden van uw plas, geen erectie meer kunnen krijgen of niet lang genoeg een erectie kunnen houden. Bij 40 procent van de mannen geeft de operatie tijdelijke problemen zoals een infectie of niet kunnen ophouden van de plas. De risico's verschillen per soort operatie. Bij de meeste mannen zal de zaadlozing veranderen: het zaadvocht stroomt niet meer direct naar buiten maar komt in de blaas en komt pas daarna naar buiten als u plast.

Hoe gaat het verder?

De plasproblemen kunnen in de loop van de tijd sterk wisselen. Zonder behandeling kunnen de klachten aanhouden, toenemen, af en toe terugkomen of vanzelf verdwijnen. U kunt afwachten hoe het gaat. Wanneer uw klachten toenemen of heel erg hinderlijk zijn, maak dan opnieuw een afspraak. Dan bespreken we de klachten en kunnen we de voor- en nadelen van een behandeling nog eens afwegen.

Neem direct contact op wanneer u al enkele uren moet plassen en het alsmaar niet lukt, ook niet in een vertrouwde omgeving.

Heeft u nog vragen?

Als u na het lezen van deze brief nog vragen heeft, kunt u daar bij een volgend contact op terugkomen.