Bloedverlies in de eerste drie maanden van de zwangerschap

Versiedatum: april 2006

Bloedverlies in de eerste drie maanden van de zwangerschap

Wanneer u tijdens de zwangerschap bloed verliest, maakt u zich natuurlijk zorgen. Bloedverlies in de eerste 16 weken van de zwangerschap komt voor bij een op de vijf zwangeren. Bij de helft van de vrouwen houdt het bloedverlies na enkele dagen op en zet de zwangerschap door. Bij de andere helft neemt de bloeding toe en ontstaat er een miskraam. Dat wil zeggen dat het vruchtje wordt afgestoten.

Wat zijn de verschijnselen van een miskraam?

Een miskraam begint met wat bloedverlies. De bloeding kan binnen enkele uren tot dagen toenemen. U verliest daarbij ook stolsels en stukjes weefsel (baarmoederslijmvlies). Kort voordat u het vruchtje verliest, kan de bloeding hevig zijn. Omdat het vruchtje vaak nog heel klein is, wordt het bij veel miskramen niet opgemerkt. Nadat al het weefsel is afgestoten, neemt het bloedverlies af tot het na enkele dagen is gestopt. Soms is er nog een aantal weken een klein beetje bloedverlies. Een miskraam gaat vaak gepaard met pijn zoals bij een menstruatie of weeënachtige pijn in de onderbuik. Ook kan het 'zwangerschapsgevoel' opeens verdwijnen (gespannen borsten, ochtendmisselijkheid).

Kunt u iets doen om een miskraam te voorkomen?

U kunt een miskraam niet voorkomen of tegenhouden. Niet met medicijnen en ook niet met bedrust. Een miskraam wordt niet door lichamelijke inspanning veroorzaakt, zoals door rennen, vrijen, vallen, fietsen, paard- of motorrijden. Er is geen reden om u ergens schuldig over te voelen.

Hoe gaat het verder?

Bloedverlies in de eerste drie maanden van de zwangerschap hoeft niet altijd op een miskraam te wijzen. Hoe het verder gaat is niet te voorspellen. Het is niet direct te zien of het vruchtje nog leeft of is afgestoten. Een zwangerschapstest is niet zinvol. De uitslag van de test kan namelijk na het afstoten van de vrucht nog enige tijd (twee maanden) onterecht aangeven dat u nog zwanger bent. Een lichamelijk onderzoek geeft zelden duidelijkheid over de afloop van de zwangerschap. Er zijn twee mogelijkheden: U kunt afwachten hoe het verder verloopt of een echo-onderzoek laten doen.

Afwachten

Veel vrouwen geven er de voorkeur aan af te wachten hoe het verder verloopt. Als u hiervoor kiest, spreken we af dat u na een week op de praktijk komt voor controle. Vaak wordt het al na enkele dagen duidelijk of er sprake is van een miskraam:

• Zolang de bloeding gering blijft, valt er nog weinig over te zeggen.Houdt het geringe bloedverlies weer op, dan bent u waarschijnlijk nog steeds zwanger.
• Neemt de bloeding toe en verliest u ook stolsels en weefsel, dan is de kans groot dat u het vruchtje verliest of heeft verloren. Als het bloedverlies niet duidelijk vermindert, kan dat betekenen dat er nog weefselresten in de baarmoeder zijn achtergebleven. U kunt dan afwachten tot deze vanzelf worden afgestoten. Pas als de bloeding duidelijk is afgenomen of gestopt, is waarschijnlijk al het weefsel afgestoten.

Echo-onderzoek?

Wanneer u meer zekerheid wenst en niet langer wilt afwachten, kunt u een echo-onderzoek laten doen. Hierbij is de inhoud van de baarmoeder op een beeldscherm te zien. Vroeg in de zwangerschap kan een echo om het vruchtje te beoordelen alleen via de vagina worden uitgevoerd. Wat later in de zwangerschap kan zo’n echo goed via de buikwand worden gemaakt. Pas vanaf zes weken zwangerschap is op de echo te zien of het hartje van de vrucht klopt. De echo kan de volgende uitslagen hebben:

• Als het vruchtje nog leeft, is de kans klein (5 procent) dat u alsnog een miskraam krijgt.
• Als het vruchtje wél te zien is, maar niet meer leeft, dan zal het alsnog worden afgestoten. Dit betekent dat u een miskraam krijgt.
• Als er geen vruchtje te zien is, is het blijkbaar afgestoten. Mogelijk zitten er dan nog wat weefselresten in de baarmoeder die nog moeten worden afgestoten.
• Als de baarmoeder leeg is, zal de bloeding meestal binnen enkele dagen vanzelf ophouden.

Adviezen als het een miskraam wordt

Als het bloedverlies toeneemt of u krijgt menstruatie-achtige pijn, zorg dan dat er iemand in de buurt is bij wie u zich veilig voelt. Als het bloedverlies of de krampen (tijdelijk) hevig zijn, kan de steun van een vertrouwd iemand belangrijk zijn. Bij menstruatie- of weeënachtige pijn kunt u een pijnstiller nemen (bij voorkeur paracetamol). Wanneer u weefsel verliest, hoeft u dit niet te bewaren. Verder onderzoek van het weefsel is niet zinvol.

Als u een rhesus negatieve bloedgroep heeft, is het van belang dat u na een miskraam van 10 weken zwangerschap, een injectie krijgt met anti-D immunoglobuline (liefst binnen 48 uur na her verliezen van de vrucht, maar binnen 2 weken is ook nog zinvol). Dit is om te voorkomen dat uw lichaam antistoffen maakt die bij een volgende zwangerschap bloedarmoede bij uw baby zouden kunnen veroorzaken.

Bel de praktijk:

Als u vragen heeft of ongerust bent, kunt u bellen met de praktijk. Neem direct contact op bij een van de volgende verschijnselen:

• als het bloedverlies erg hevig is;
• als de buikpijn toeneemt en voortdurend aanwezig is;
• als u koorts krijgt (meer dan 38 graden) tijdens of na een miskraam.

Controle na een week

Kom bij bloedverlies in de eerste 16 weken van de zwangerschap na een week voor controle.

• Als de bloeding gering is gebleven en is gestopt, dan bent u waarschijnlijk nog zwanger.
• Als u in de tussentijd een miskraam heeft gehad, dan zal de huisarts of verloskundige u onderzoeken. Als de baarmoedermond weer gesloten is, is de miskraam voorbij (compleet).
• Als het nog onduidelijk is of u een miskraam heeft gehad, danwel of al het weefsel is afgestoten, dan geeft een echo-onderzoek meer duidelijkheid (zie echo-onderzoek).

Na een miskraam

Als u een miskraam krijgt, is dat vaak heel ingrijpend. Gevoelens van verdriet, boosheid en rouw kunnen ontstaan. Neem de tijd om dit te verwerken. U hoeft zich niet schuldig te voelen of te schamen. Probeer erover te praten met iemand die u vertrouwt, dat lucht vaak op. U kunt natuurlijk ook op het spreekuur komen.

Na een miskraam mag u gewoon weer zwanger worden. Gelukkig verloopt een volgende zwangerschap meestal goed.

Meer informatie?

Meer informatie vindt u op de site van de Nederlandse vereniging voor obstetrie en gynaecologie: http://www.nvog.nl onder ‘Voorlichting’ > Verloskunde > Vaginaal bloedverlies in de eerste maanden van de zwangerschap.

Heeft u nog vragen?

Als u na het lezen van deze brief nog vragen heeft, kunt u natuurlijk ook bellen of een afspraak maken voor het spreekuur.