Klachten tijdens de zwangerschap
Versiedatum: oktober 2008
Deze patiëntenbrief is bedoeld als ondersteuning van het consult door de huisarts. De huisarts geeft de brief mee aan patiënten met de betreffende ziekte of aandoening. De tekst gaat ervan uit dat de patiënt al door de huisarts is gezien en dat de informatie uit de brief is besproken.
De adviezen in de brief gelden alleen voor mensen bij wie de diagnose is gesteld. De informatie dient niet als vervanging van een consult door de huisarts. Bedenk bij het lezen dat uw gezondheidssituatie anders kan zijn dan in de teksten wordt beschreven.
Wat zijn zwangerschapsklachten?
De zwangerschap brengt veranderingen met zich mee. Sommige vrouwen voelen zich beter dan ooit, andere krijgen last van moeheid, misselijkheid of verstopping. Deze brief beschrijft welke klachten kunnen optreden en wat u er aan kunt doen.
Moeheid
Vooral in de eerste drie maanden van de zwangerschap kunt u moe zijn. Veel vrouwen hebben dan meer behoefte aan slaap. Dat komt door veranderingen in de hormonen. Soms is bloedarmoede de oorzaak. Bloedonderzoek kan dit aantonen. De bloedarmoede kan door een gebrek aan ijzer ontstaan, soms ook door een tekort aan foliumzuur. IJzer- en eventueel foliumzuurtabletten kunnen dan helpen. We bespreken of en zo ja hoeveel tabletten nodig zijn.
Misselijkheid
Vooral in de eerste drie tot vier maanden van de zwangerschap kunt u last hebben van (ochtend)misselijkheid en overgeven. Niet eten maakt het meestal erger. Begin daarom met een licht ontbijt, en probeer daarna het eten over kleine, lichte maaltijden te verdelen. U merkt zelf welke voeding u het beste verdraagt.
Brandend maagzuur
Sommige vrouwen krijgen last van brandend maagzuur. Koffie, sinaasappelsap en vet kunnen de klachten verergeren. Als u er veel last van heeft, kunt u er medicijnen voor gebruiken (bijvoorbeeld een oplossing van algeldraat en magnesiumhydroxide). Deze zijn bij uw drogist of apotheek verkrijgbaar. Controleer altijd eerst of u het medicijn tijdens de zwangerschap mag gebruiken.
Verstopping
Tijdens de zwangerschap werken uw darmen wat trager. Daardoor komt de ontlasting minder vaak en is deze ook harder. Dit geldt vooral als u ijzertabletten gebruikt.
Vezelrijke voeding (rauwkost, fruit en volkoren producten), eventueel met toevoeging van zemelen, kan helpen. Zorg dat u daarbij ongeveer twee liter per dag drinkt. Verder is lichamelijke activiteit belangrijk voor de stoelgang. Zorg dus dat u dagelijks voldoende lichaamsbeweging heeft.
Aambeien
Aambeien zijn uitstulpingen van het darmslijmvlies, vlak voor de anus. Aambeien kunnen jeuken en pijn doen. Persen kan de klachten verergeren. Probeer daarom verstopping en harde ontlasting te voorkomen.
Vaak plassen
Tijdens de zwangerschap moet u vaker plassen. Naarmate de baarmoeder groeit, komt er meer druk op uw blaas. Daardoor heeft u sneller het gevoel dat u moet plassen. Als u heel vaak aandrang voelt om te plassen, kan dat door een blaasontsteking komen. Meestal heeft u dan ook een branderig gevoel bij het plassen. Breng in dat geval een potje urine voor controle naar de praktijk. Als blijkt dat u een ontsteking heeft, krijgt u medicijnen. Breng na de kuur nog een keer urine voor controle.
Vaginale afscheiding
Vaginale afscheiding neemt vaak toe tijdens de zwangerschap. Dat is normaal.
Neem contact op als de afscheiding een abnormale geur of kleur heeft, of als u ook jeuk, pijn of een branderig gevoel heeft. Het kan dan zijn dat u een infectie heeft. Zo nodig krijgt u daarvoor medicijnen.
‘Harde buiken’
Tijdens de zwangerschap voelt u de spieren van de baarmoeder af en toe samentrekken. Dit noemt men ook wel harde buiken. Een harde buik ontstaat vaak bij inspanning en verdwijnt weer als u zich ontspant. Af en toe een harde buik kan geen kwaad. Als u vaak een harde buik krijgt, kan dat betekenen dat u het rustiger aan moet doen.
Rug- of bekkenpijn
Tijdens de zwangerschap veranderen uw gewicht en houding en worden de bekkengewrichten meer beweeglijk. Daardoor kunt u soms rugklachten of pijn in het bekken krijgen. Neem dan contact op met de praktijk. Bepaalde oefeningen kunnen helpen uw rugspieren te versterken. Bewegen zoals bijvoorbeeld zwemmen, is goed voor uw rug. Een goede houding kan de klachten verminderen. Zorg dat u bij het bukken of tillen door uw knieën buigt. Geef uw onderrug voldoende steun bij het zitten. Draai als u uit bed komt eerst op uw zij, en druk uzelf zijwaarts omhoog.
Vasthouden van vocht
Tijdens de zwangerschap houdt uw lichaam meer vocht vast. Soms krijgt u daardoor dikke voeten en enkels. Bij warmte en weinig beweging kan dit verergeren. Zorg dat u voldoende beweging heeft en leg uw benen hoog als u zit of ligt.
Spataderen
Sommige vrouwen krijgen tijdens de zwangerschap spataderen. Zorg dat u regelmatig beweegt en probeer lang staan en lang zitten te voorkomen. Gebruik als u zit of ligt een krukje of een kussen om uw benen hoog te leggen. Ook het dragen van elastische (steun)kousen helpt de klachten van spataderen te verminderen.
Pigmentvlekken
Tijdens de zwangerschap kunnen door de zon bruine vlekken in uw gezicht ontstaan (‘zwangerschapsmasker’). Bescherm uw huid tegen de zon om dit tegen te gaan. Na de zwangerschap verdwijnen deze vlekken meestal vanzelf.
Stemmingswisselingen
U kunt prikkelbaar, somber of juist blij zijn of moeite hebben met concentreren. Het kan zijn dat u zorgen heeft over het combineren van zwangerschap (kind) en werk. Het kan helpen hierover te praten met iemand die u vertrouwt.
Contact opnemen
Wanneer u in de tweede helft van de zwangerschap last krijgt van hoofdpijn of pijn in de bovenbuik, eventueel met misselijkheid of braken, moet u contact opnemen om uw bloeddruk te laten controleren.
Heeft u nog vragen?
Als u na het lezen van deze brief nog vragen heeft, kunt u daar bij een volgend contact op terugkomen.
