Slaap- en kalmeringsmiddelen: Benzodiazepines

Versiedatum: april 2007

Wat zijn benzodiazepines?

Benzodiazepines zijn medicijnen die ervoor zorgen dat u rustiger wordt of beter kunt slapen. Ze kunnen worden voorgeschreven wanneer u erg gespannen of angstig bent, of wanneer u echt niet kunt slapen. Er bestaan veel verschillende benzodiazepines. Ze hebben allemaal een naam die eindigt op ‘pam’ zoals diazepam, oxazepam of temazepam.

Hoe werken benzodiazepines?

Benzodiazepines hebben een remmende werking op uw hersenen. Ze hebben een kalmerend, versuffend en spierverslappend effect. U wordt daardoor rustiger, en ook wel wat sloom en slaperig. Benzodiazepines werken snel. Hoe lang ze werken, hangt af van de soort benzodiazepine die u gebruikt. De werking is altijd tijdelijk. Benzodiazepines lossen de oorzaak van de onrust, angst of slapeloosheid niet op.

Alleen kort gebruiken

Benzodiazepines zijn bedoeld om kort te gebruiken. Bijvoorbeeld alshet u echt niet lukt om op een andere manier tot rust te komen. Dan kunnen benzodiazepines tijdelijk heel goed helpen. Als u deze middelen langdurig gebruikt, zijn de nadelen groter dan de voordelen.

Waarom niet langdurig gebruiken?

U raakt snel verslaafd aan benzodiazepines

Wanneer u langer dan twee weken benzodiazepines gebruikt, wordt het elke dag moeilijker om ermee te stoppen. Al na de eerste pil merkt u dat u rustiger en kalmer wordt of beter kunt slapen. Omdat u niet wilt dat de onrust, angst of slapeloosheid terugkomen, zou u het liefst elke dag zo’n pil willen innemen. U gaat ertegen opzien met het middel te stoppen. Zo kan het gebeuren dat u na de eerste paar pillen al het gevoel heeft dat u niet meer zonder kunt.

Benzodiazepines helpen steeds minder

Uw lichaam raakt snel aan benzodiazepines gewend. We noemen dit gewenning. Dit betekent dat als u het middel dagelijks gebruikt, het steeds minder helpt. Wanneer u twee weken lang elke dag benzodiazepines slikt, kunt u vaak al merken dat de werking begint te verminderen.

Stoppen wordt steeds moeilijker

Als uw lichaam aan een dagelijkse hoeveelheid benzodiazepine gewend is geraakt, kan plotseling stoppen of minderen vervelende ontwenningsverschijnselen geven. U kunt dan bijvoorbeeld last krijgen van hoofdpijn, transpireren, trillen en duizeligheid. De onrust, angst of slapeloosheid kunnen tijdelijk zelfs erger worden dan voordat u met benzodiazepines begon. Dit maakt het moeilijk om na langdurig gebruik met de benzodiazepines te stoppen.

Andere nadelen

Omdat benzodiazepines u wat sloom en slaperig maken, kunt u zich minder goed concentreren en reageert u trager dan normaal (vaak zonder dat u dat zelf merkt). Daardoor heeft u meer kans op een ongeluk in het verkeer of op uw werk, bijvoorbeeld als u fietst of zware machines bedient. Autorijden mag meestal niet als u benzodiazepines gebruikt.

Ook slaapmiddelen die u ’s avonds inneemt, kunnen de volgende dag nog versuffend werken. Bepaalde medicijnen, alcohol en drugs kunnen de versuffende werking van benzodiazepines versterken.

Andere bijwerkingen zijn: hoofdpijn, somberheid, duizeligheid, onverschilligheid, prikkelbaarheid, vermoeidheid en minder zin in vrijen.

Benzodiazepines kunnen soms een tegengestelde werking hebben. U wordt dan juist rusteloos, angstig en gespannen. U kunt last krijgen van woede en zich vreemd of agressief gaan gedragen.

Bij langdurig gebruik kunt u last krijgen van vergeetachtigheid, evenwichtsstoornissen of een depressie.

Adviezen

• Omdat u snel verslaafd kunt raken aan benzodiazepines, is het belangrijk dat u ze maar kort gebruikt: een paar dagen, liefst niet langer dan een week. Probeer bijvoorbeeld na twee dagen al te stoppen en kijk dan hoe het gaat. Bewaar enkele tabletten voor het geval dat u het na een paar dagen weer moeilijk krijgt. Kijk of het u lukt aan het eind van de week wat tabletten over te houden.
• Probeer ondertussen na te gaan wat de oorzaak is van de onrust, angst of slapeloosheid. Schrijf uw gedachten op. Zijn er problemen die opgelost moeten worden? Ga deze niet uit de weg maar bespreek ze met iemand die u vertrouwt.
• Zorg daarnaast voor afleiding. Maak er bijvoorbeeld een gewoonte van om dagelijks een wandeling of een fietstochtje te maken.
• Ga op regelmatige tijden naar bed en drink geen alcohol.

Door deze adviezen op te volgen werkt u aan een blijvende oplossing van uw probleem en lukt het u beter om met de benzodiazepines te stoppen.

Hoe gaat het verder?

Wanneer u een korte tijd benzodiazepines heeft gebruikt, komt u na een of twee weken bespreken hoe het gaat. Heeft u nog steeds last van onrust, angst of slapeloosheid, dan is het belangrijk om naar andere oplossingen te zoeken. In onze praktijk kunnen we u hierbij helpen.

Heeft u nog vragen?

Als u na het lezen van deze brief nog vragen heeft, dan kunt u daar bij een volgend contact op terugkomen.

Meer informatie over dit en andere onderwerpen is te vinden op www.thuisarts.nl.